Key takeaways

• Landen haasten zich om kritieke onderzeese pijpleidingen en datakabels te beveiligen tegen hybride oorlogsvoering.
• Autonome onderwatervoertuigen bieden nu schaalbare bewaking waar bemande schepen tekortschieten.
• Robotica verschuift maritieme conflicten naar confrontaties tussen machines op de oceaanbodem.

Er vindt een moderne wapenwedloop plaats op de zeebodem nu landen zich realiseren dat het volgende strijdtoneel zich niet langer beperkt tot de lucht en het land, maar zich uitstrekt tot in de diepe oceaan. Er is een groeiend besef dat de kritieke infrastructuur die de wereldeconomie ondersteunt, waaronder energiepijpleidingen en datakabels, zeer kwetsbaar is voor verstoring. Deze verschuiving in aandacht wordt aangedreven door een steeds onstabieler geopolitiek klimaat en de opkomst van hybride oorlogsvoering. Conventionele militaire acties worden daarbij gecombineerd met sabotage, cyberaanvallen en economische dwang.

Kwetsbaarheid onderzeese infrastructuur

De kwetsbaarheid van deze infrastructuur werd duidelijk door de vernietiging van de Nord Stream-pijpleidingen in de Oostzee na de Russische invasie van Oekraïne, evenals door soortgelijke verstoringen in het Noordpoolgebied en nabij Taiwan. Deze gebeurtenissen brachten volgens experts een langdurige verwaarlozing van de onderwaterveiligheid aan het licht, die regeringen nu haastig proberen aan te pakken. De omvang van de uitdaging is enorm, met meer dan 1,5 miljoen kilometer aan communicatiekabels en een groeiend netwerk van elektriciteitskabels die offshore windparken met het vasteland verbinden.

Opkomst autonome defensie

Om deze bedreigingen het hoofd te bieden, maken defensie- en technologiebedrijven gebruik van ontwikkelingen op het gebied van artificiële intelligentie (AI) en autonome systemen. Omdat traditionele bemande schepen zoals fregatten en onderzeeërs te duur en te schaars zijn om de uitgestrekte oceaanbodem te patrouilleren, ontwikkelen bedrijven autonome onderwatervoertuigen (AUV’s). Zo heeft het Duitse bedrijf Euroatlas de GrayShark ontwikkeld, een drone die zelfstandig kan patrouilleren en obstakels kan ontwijken. Dergelijke machines kunnen verdachte objecten, zoals mijnen, identificeren en menselijke operators waarschuwen, waardoor ze een schaalbare manier bieden om strategische zones te bewaken.

Maritieme oorlogsvoering

De sector evolueert in de richting van een “moederschip“-model, waarbij oppervlakteschepen vloten van drones in de gehele waterkolom coördineren. De Italiaanse scheepsbouwer Fincantieri schakelt over van de traditionele onderzeeërbouw naar dit onconventionele ecosysteem en investeert honderden miljoenen euro’s in onderwatercommunicatie en robotdrones. Ook het Franse Thales breidt zijn portfolio op het gebied van sonar en mijndetectie uit. Deze verschuiving creëert een nieuwe dynamiek waarin confrontaties tussen ‘machine en machine’ waarschijnlijk zijn. Landen ontwikkelen namelijk AUV’s, niet alleen voor bewaking, maar ook om de drones van tegenstanders te detecteren en te volgen.

Technologische en ecologische belemmeringen

Ondanks deze technologische sprongen blijven er aanzienlijke hindernissen bestaan. Operaties onder water zijn veel complexer dan droneoorlogsvoering vanuit de lucht door het slechte zicht en de moeilijkheid om signalen door water heen te verzenden. Sommige bedrijven proberen de uithoudingsproblemen op te lossen met waterstofbrandstofcellen. Toch waarschuwen deskundigen dat deze hulpmiddelen geen volledige oplossing bieden.

Eigendom

Bovendien is de verantwoordelijkheid voor de beveiliging van de zeebodem onduidelijk, aangezien een groot deel van de infrastructuur in particuliere handen is, maar bescherming van militaire kwaliteit vereist. Hoewel overheden kunnen zorgen voor diepere kabelbegraving of uitgebreidere sensornetwerken, blijven de kosten en het eigendom van deze beveiligingsmaatregelen twistpunten. Uiteindelijk biedt autonome technologie weliswaar een waardevolle afschrikkings- en signaalfunctie, maar kan deze realistisch gezien niet elke kilometer van het wereldwijde onderwaternetwerk beschermen. (ev)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!