Key takeaways

• Vandaag liggen er in Fort Knox meer dan 4.580 ton goud opgeslagen.
• Er blijft veel discussie rond de Amerikaanse goudvoorraden in Fort Knox. Volgens critici zijn er al decennialang geen onafhankelijke audits gebeurd.
• Fort Knox is niet alleen belangrijk voor de Amerikaanse goudopslag, het speelt ook een rol in de internationale financiële wereld.

In het Amerikaanse legercomplex Fort Knox staat een gebouw dat al bijna een eeuw tot de verbeelding spreekt: de United States Bullion Depository. Achter de granieten muren van deze kluis ligt volgens officiële cijfers ongeveer de helft van de Amerikaanse goudreserves. Het gebouw is een van de best beveiligde plaatsen ter wereld. Toch roept Fort Knox nog altijd heel veel vragen op.

Crisistijd

Het verhaal van Fort Knox begint in de jaren dertig, tijdens de wereldwijde economische crisis die volgde op de beurscrash van 1929. De Amerikaanse regering was volop op zoek naar manieren om hun financiële systemen te stabiliseren en het vertrouwen in de nationale munt te herstellen. 

In 1933 voerde de toenmalige president Franklin D. Roosevelt een hele reeks maatregelen door. Een van de meest opvallende daarvan was de beslissing dat alle Amerikaanse burgers hun goud moesten inleveren bij de overheid. Zo wilde de overheid de controle over de goudvoorraad centraliseren om zo ook de economie beter te kunnen sturen.

De regering besloot om kort daarna een nieuwe, uiterst streng beveiligde opslagplaats voor de nationale goudvoorraad te bouwen. Die locatie werd uiteindelijk een militaire basis in de staat Kentucky. De basis lag ver van de kust in het binnenland van de Verenigde Staten en kon gemakkelijk beschermd worden.

In 1936 werd de bouw van de United States Bullion Depository voltooid. Het gebouw werd ontworpen als een combinatie van een bankkluis en een militaire bunker. Kort na de voltooiing van de bouw begon een grootschalige operatie om goud uit het hele land naar de nieuwe kluis te transporteren. Treinen vol goudstaven arriveerden er onder bewaking van soldaten en federale agenten.

Binnen enkele jaren groeide Fort Knox uit tot het hart van de Amerikaanse goudvoorraad. 

Fort Knox

Vandaag zou er in Fort Knox, volgens de officiële cijfers van de regering, ongeveer 147 miljoen troy ounces goud liggen opgeslagen. Dat komt neer op ongeveer 4.580 ton goud. 

De totale waarde is afhankelijk van de actuele goudprijs, maar die loopt al snel op tot in de honderden miljarden dollars.

Maar niet al het Amerikaanse goud ligt opgeslagen in Fort Knox. Een deel van de reserves bevindt zich ook op andere opslagplaatsen, zoals in de kluizen van de Federal Reserve. 

Het gebouw bestaat uit graniet, beton en staal. Met metersdikke muren en een hoofdingang die wordt afgesloten door een enorme kluisdeur die tientallen tonnen weegt. Bovendien kan niemand de kluis alleen openen. Er zijn verschillende medewerkers nodig die elk over een deel van de combinatie beschikken. 

Het depot ligt ook op een actieve legerbasis die bewaakt wordt door militairen, camera’s en elektronische sensoren. Door die combinatie wordt Fort Knox vaak beschouwd als een van de veiligste plekken ter wereld.

Open voor het publiek

Ondanks zijn bekendheid is Fort Knox volledig afgesloten voor bezoekers. 

Toch vond er een zeldzame uitzondering plaats in 1974. Na jaren van geruchten dat het goud mogelijk verdwenen was, liet de Amerikaanse overheid een kleine delegatie van congresleden en journalisten toe in het depot. Tijdens dat bezoek kregen ze een glimp te zien van de goudstaven in de kluis. Met die rondleiding wol de overheid aantonen dat het goud er nog lag.

Het effect van de rondleiding was echter dubbel. Er bleven vragen bestaan rond Fort Knox omdat er slechts een klein deel van de voorraad werd getoond aan de delegatie.

Audits

Er blijft veel discussie rond Fort Knox en de controles op de goudreserves. Officieel voert het Amerikaanse ministerie van Financiën vaak inspecties uit. Maar sommige economen wijzen erop dat er al decennialang geen volledig onafhankelijke audit is geweest waarbij elke goudstaaf afzonderlijk wordt gecontroleerd.

Dat gebrek aan transparantie voedt de speculaties van critici. Ze vragen zich af of het goud nog volledig aanwezig is of dat een deel in het verleden al werd verkocht, verpand of uitgeleend.

De Amerikaanse overheid ontkent die beweringen en blijft volhouden dat de reserves veilig zijn.

Buitenlands goud

Fort Knox is niet alleen belangrijk voor de Amerikaanse goudopslag, het speelt ook een rol in de internationale financiële wereld. Verschillende landen bewaren namelijk een deel van hun goud in Amerikaanse kluizen.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog brachten Europese landen een deel van hun goud naar de Verenigde Staten om het buiten het bereik van nazi-Duitsland te houden. Na het einde van de wereldoorlog bleef een deel van die reserves in Amerika, omdat de VS als een veilige bondgenoot werd beschouwd door de Europeanen.

Zo ligt er bijvoorbeeld nog altijd een groot deel van de Nederlandse goudreserves in de Verenigde Staten. De laatste jaren hebben sommige landen echter besloten om een deel van dat goud terug naar eigen bodem te halen. Hiermee willen ze hun eigen financiële onafhankelijkheid opnieuw vergroten.

Goudstandaard

Tot in de twintigste eeuw waren veel valuta gekoppeld aan goud via de zogenaamde goudstandaard. Via die standaard konden de centrale banken hun bankbiljetten omwisselen voor goud.

Na de Tweede Wereldoorlog werd een nieuw systeem ingevoerd waarbij de Amerikaanse dollar centraal stond. Andere valuta werden dan gekoppeld aan de dollar, terwijl de dollar zelf nog steeds kon worden ingewisseld voor goud. 

Dat systeem stortte in 1971 in elkaar toen toenmalig president Richard Nixon de convertibiliteit van de dollar naar goud stopzette. Daarmee kwam er een einde aan de directe koppeling tussen geld en goud. Sindsdien wordt het wereldwijde financiële systeem gebaseerd op het zogenoemde fiatgeld: valuta die hun waarde krijgen door vertrouwen in de overheid.

Toch blijft goud tot op de dag van vandaag belangrijk. Centrale banken houden grote goudreserves als verzekering tegen financiële crises. In tijden van economische onzekerheid stijgt de goudprijs vaak omdat beleggers het metaal zien als een veilige haven.

Complottheorieën

Door de geheimhouding rond Fort Knox blijven er toch speculaties circuleren. Volgens sommige theorieën is het goud uit Fort Knox al lang verdwenen of vervangen door andere metalen. Anderen geloven dat het goud enkel maar op papier bestaat.

Toch vinden historici en economen hier geen bewijs voor. Volgens hen kan het verdwijnen van duizenden tonnen goud vrijwel onmogelijk verborgen blijven. Toch blijft het gebrek aan openheid van de Amerikaanse overheid een voedingsbodem voor nieuwe complottheorieën. (ev)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!