Key takeaways

• Door de Russische aanvallen op de haven van Odessa zijn de wekelijkse graantransporten met meer dan 90 procent gedaald.
• Boeren dreigen financieel ten onder te gaan nu de opslagcapaciteit opraakt en de inkomsten kelderen.
• Wereldwijd stijgen de voedselprijzen, terwijl Oekraïne noodfinanciering van de EU zoekt om het hoofd boven water te houden.

Russische militaire aanvallen op de haven van Odessa drijven Oekraïense landbouwproducenten naar een financiële ineenstorting. Dat meldt Bloomberg. Sinds begin juli is de wekelijkse verscheping van oliehoudende zaden en granen met meer dan 90 procent gekelderd, blijkt uit gegevens van Kpler. Odessa fungeert als de belangrijkste hub voor de graanexport van het land. Deze aanvallen brengen het zaaiseizoen voor de herfst in gevaar en vormen het een bedreiging voor een sector die meer dan 50 procent van de totale exportinkomsten van Oekraïne vertegenwoordigt. De daling draagt ook bij aan hogere wereldwijde voedselprijzen voor landen die afhankelijk zijn van deze import.

Financiële druk op boeren

Landbouwers zitten nu in een spagaat. Ze moeten hun oogst opslaan omdat ze deze niet kunnen vervoeren, of deze op de binnenlandse markt verkopen voor ongeveer een derde van de internationale marktprijs. Producenten geven aan dat de huidige situatie ernstiger is dan de blokkade van 2022, aangezien de financiële buffers die tijdens eerdere crises werden gebruikt, inmiddels zijn uitgeput. Zo waarschuwen boeren in de regio Charkov dat het verlies van de huidige oogsten kan leiden tot volledig faillissement en de gedwongen verkoop van hun land.

Logistieke verlamming

De instabiliteit heeft ertoe geleid dat reders hun reizen naar Oekraïense havens hebben stopgezet, ondanks dat de graancorridor in de Zwarte Zee technisch gezien open blijft. Daarnaast heeft de staatsspoorwegmaatschappij Ukrzaliznytsia bepaalde transporten van gerst en tarwe naar Odessa beperkt, hoewel zij geen officiële verklaring voor deze maatregel heeft gegeven. De Nationale Bank van Oekraïne voorspelt dat de exportinkomsten in de tweede helft van 2026 met ongeveer 2,5 miljard dollar (2,1 miljard euro) zouden kunnen dalen.

Opslagrisico’s

De rol van de landbouw in de nationale economie is sinds de grootschalige invasie toegenomen, omdat de zware industrie zwaar is gedecimeerd. Oxford Economics suggereert dat deze verstoring het bbp dit jaar met 1,8 procent en tegen 2027 met 2,1 procent zou kunnen doen dalen, waarbij de potentiële verliezen kunnen oplopen tot 5,3 procent als de crisis aanhoudt. Bovendien waarschuwt het Oekraïense ministerie van Landbouw dat de opslagcapaciteit in november bereikt zou kunnen zijn. Zonder herstel van de export zou de helft van de oogst van dit seizoen, ongeveer 30 miljoen ton, kunnen gaan rotten of vast komen te zitten in de opslag.

Noodfinanciering

Om deze verliezen tegen te gaan, heeft de Oekraïense regering de Europese Unie om een subsidie van 220 miljoen euro gevraagd om leningen tot 4 miljard euro mogelijk te maken. Daarnaast werkt Kiev samen met Moldavië aan de aanleg van een spoorverbinding naar de Roemeense havenstad Constanța, die mogelijk 10 procent van de export zou kunnen verwerken. Andere opties, zoals Donauhavens en westelijke spoorlijnen, worden momenteel gehinderd door lage waterstanden en beperkte capaciteit, terwijl ze bovendien duurder blijven dan vervoer over de Zwarte Zee. (ev)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!