Key takeaways
- Begrotingsgeschillen dreigen de Belgische regering ten val te brengen.
- Bepaalde politieke analisten vermoeden dat premier Bart De Wever eraan denkt om Vooruit in de regering te vervangen door Anders.
- Door de krappe meerderheden in het parlement zou die nieuwe coalitie mogelijk voor te veel problemen kunnen zorgen in het parlement.
Het conflict over de Belgische federale begroting escaleert en dreigt uit te monden in een regeringscrisis. Premier Bart De Wever (N-VA) voert gesprekken met verschillende coalitiepartners, maar sluit Vooruit hiervan uit.
Deze strategische zet heeft geruchten aangewakkerd dat Vooruit zou kunnen worden vervangen door Anders (voorheen Open Vld), een partij die al heeft aangegeven bereid te zijn een meer rechtse economische agenda te steunen.
Scheuren binnen de coalitie in Arizona
De interne verhoudingen binnen de coalitie in Arizona zijn aanzienlijk verslechterd. Tijdens recente begrotingsbesprekingen stemden vier van de vijf partijen in met een nieuw voorstel van De Wever, maar Vooruit weigerde mee te werken.
De socialisten stellen dat het voorgestelde bezuinigingsplan van 10 miljard euro onevenwichtig is, aangezien zij hogere bijdragen van de rijken eisen en zich verzetten tegen bezuinigingen op de gezondheidszorg en loonindexering. Andere partners, met name Les Engagés, hebben hun frustratie geuit over de weigering van Vooruit om het algemene onderhandelingskader te aanvaarden.
Rechts alternatief met Anders
Door afzonderlijk met MR, cd&v en Les Engagés te overleggen, probeert De Wever wellicht de andere partijen op één lijn te brengen om Vooruit tot een compromis te dwingen, of onderzoekt hij mogelijk een alternatieve meerderheid.
Anders, onder leiding van Frédéric De Gucht, heeft de steun van zijn acht parlementsleden aangeboden om een programma door te voeren dat gericht is op een kleinere overheid en lagere uitgaven. De Gucht heeft zelfs een agressiever bezuinigingsplan van 16 miljard euro voorgesteld, dat beter aansluit bij de voorkeuren van de N-VA en MR dan bij de herverdelingsdoelstellingen van Vooruit.
Niet zonder risico
Het vervangen van Vooruit door Anders brengt echter ernstige wiskundige en politieke risico’s met zich mee. De huidige coalitie beschikt over 81 zetels. Als de 13 zetels van Vooruit worden ingeruild voor de 8 zetels van Anders, zou de regering nog 76 zetels overhouden. Dat is het absolute minimum voor een meerderheid.
Door deze krappe marge zou de regering volledig afhankelijk worden van de onafhankelijke parlementslid Jean-Marie Dedecker. Dedecker heeft het idee zelf al als onhaalbaar van de hand gewezen bij RTL. Hij merkte op dat een overschot van slechts één zetel de regering kwetsbaar maakt voor chantage door welk parlementslid dan ook.
Verlies van de Vlaamse meerderheid
Bovendien zou een dergelijke verschuiving De Wever zijn meerderheid binnen de Nederlandstalige fractie van de Kamer kosten. Hoewel dit wettelijk niet vereist is voor een federale regering, zou het ontbreken van een Vlaamse meerderheid een politieke last zijn voor de N-VA-leider, waardoor hij mogelijk kwetsbaar zou worden voor aanvallen van het extreemrechtse Vlaams Belang.
Er bestaat ook het risico op overslag naar de regionale politiek, aangezien de N-VA en de cd&v in Vlaanderen nog steeds samen met Vooruit regeren. Een federale breuk zou de Vlaamse regering kunnen destabiliseren.
Regeerakkoord heronderhandelen
Hoewel een rechtse alliantie de begrotingsonderhandelingen in theorie zou kunnen vereenvoudigen door het wegvallen van de socialistische oppositie tegen bezuinigingen, zou dit nieuwe complicaties met zich meebrengen. Les Engagés zou zich geïsoleerd kunnen voelen als enige overgebleven sociale tegenwicht, en Anders zou eigen, veeleisende voorwaarden kunnen stellen voor deelname aan de regering.
Bovendien zou de tijd die nodig is om het regeerakkoord te heronderhandelen en de ministerposten te herverdelen, botsen met de dringende noodzaak om het Belgische begrotingstekort aan te pakken om aan de eisen van de Europese Commissie te voldoen.
Drukmiddel
Hoewel een regering met Anders wiskundig gezien haalbaar is, blijft deze uiteindelijk politiek gezien precair. De huidige uitsluiting van Vooruit kan louter een drukmiddel zijn om een akkoord te bereiken. Voor De Wever blijft het bereiken van een compromis met de bestaande partners de meest stabiele weg voorwaarts, op voorwaarde dat het wederzijdse vertrouwen kan worden hersteld vóór het volgende kritieke verslag aan de koning. (fc)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!

