Tussen strengere veiligheidsregels en te weinig technici: de uitdaging van de liftsector

Met branded content van FAIN

Een lift die stilvalt, raakt meer dan het comfort van gebruikers. Voor vastgoedbeheerders, eigenaars en werkgevers raakt zo’n storing ook de toegankelijkheid en dagelijkse organisatie. Tegelijk vragen veiligheidsverplichtingen om technische opvolging en gerichte investeringen. Achter die opdrachten staat een beroepsgroep die moeilijk personeel vindt. Wie voert de nodige controles, herstellingen en moderniseringen uit als ervaren lifttechniekers schaars blijven?

Wie houdt onze liften draaiende?

Zolang de deuren openen en de cabine vertrekt, blijft lifttechniek grotendeels onzichtbaar. Toch vraagt een betrouwbare installatie voortdurend aandacht. Onderhoudsbedrijven verzorgen preventieve bezoeken, zoeken storingen op en vervangen onderdelen. Daarnaast beoordelen onafhankelijke keuringsdiensten de veiligheid. Die taken vullen elkaar aan, maar hebben elk een eigen verantwoordelijkheid.

Voor een gebouwbeheerder betekent dit dat een onderhoudscontract slechts één onderdeel vormt. Ook inspecties, documentatie en eventuele aanpassingswerken vragen opvolging. Bij een buitengebruikstelling ontstaan bovendien praktische problemen. Denk bijvoorbeeld aan medewerkers met beperkte mobiliteit of leveringen voor hoger gelegen verdiepingen. De beschikbaarheid van technische expertise raakt daardoor rechtstreeks aan de bedrijfsvoering.

Wat de veiligheidsregels precies vragen

De rechtsbasis ligt in het koninklijk besluit van 9 maart 2003 betreffende de beveiliging van liften. Onder meer de besluiten van 10 december 2012 en 27 november 2022 wijzigden die regeling. Het wettelijke kader koppelt onderhoud en inspectie aan risicoanalyse en, waar nodig, modernisering.

De beheerder laat minstens om de vijftien jaar een risicoanalyse uitvoeren door een externe dienst voor technische controles, afgekort EDTC. Die onderzoekt de risico’s van de installatie. Vervolgens vormen de bevindingen de basis voor noodzakelijke veiligheidsmaatregelen. Een onderhoudsbeurt vervangt die analyse dus niet.

Een dossier dat de technische opvolging ondersteunt

Daarnaast houdt de beheerder voor iedere lift een dossier bij. Daarin horen onder meer de risicoanalyse, inspectieverslagen en documenten over onderhoud en modernisering thuis. Een zorgvuldig bijgewerkt dossier maakt de technische historiek toegankelijk voor de betrokken partijen.

Dat heeft ook een praktisch voordeel. Bij een volgende interventie beschikt de technieker over informatie over eerdere werkzaamheden en vaststellingen. De beheerder volgt op zijn beurt welke tekortkomingen nog aandacht vragen. Zo ondersteunt administratie de uitvoering, in plaats van uitsluitend een archief te vullen.

De deadline van 2027 geldt niet voor elke lift

De datum van 31 december 2027 vraagt een duidelijke afbakening. Volgens de FOD Economie geldt die moderniseringstermijn voor liften van vóór 1 januari 1958 met een attest van historische waarde. Voor andere categorieën verstreken de oorspronkelijke moderniseringstermijnen al eerder.

Het gaat inmiddels om definitieve regelgeving. Het Belgisch Staatsblad publiceerde het wijzigingsbesluit van 27 november 2022 op 21 december 2022. Voor de betrokken historische liften moest bovendien uiterlijk eind 2025 een modernisatieplanning met uitvoeringsovereenkomst beschikbaar zijn. Eigenaars hebben dus geen algemene vrijstelling tot eind 2027. De concrete verplichtingen hangen af van hun installatie en dossier.

Waarom lifttechniekers moeilijk te vinden zijn

De arbeidsmarkt vormt een tweede uitdaging. VDAB vermeldt ‘Lifttechnicus’ in zijn lijst van 227 knelpuntberoepen voor 2026, onder de categorie ‘Technici elektromechanica’. Die opname bevestigt dat werkgevers vacatures voor dit beroep moeilijker invullen dan voor andere beroepen. Ze zegt op zichzelf niets over het aantal openstaande plaatsen bij individuele ondernemingen.

Het werk vraagt een brede technische basis. Lifttechniekers combineren mechanica met elektriciteit en elektronica. Afhankelijk van de installatie komen daar automatisering en hydraulica bij. Een storing vraagt bovendien meer dan onderdelen vervangen: de technieker moet de oorzaak herkennen, veilig werken en de werking na een ingreep beoordelen.

Verschillende werkgevers zoeken verwante kennis

Liftbedrijven zoeken die kennis niet alleen. Ook keuringsorganismen werven medewerkers met een achtergrond in mechanica of elektromechanica aan. Hun opdrachten verschillen, maar hun zoektocht richt zich deels op dezelfde technische profielen.

Daarbij vraagt zelfstandig werken aan liften specifieke praktijkervaring. Een technisch diploma biedt een vertrekpunt, maar vervangt geen begeleiding op de werkvloer. Voor werkgevers ontstaat daardoor een dubbele opdracht: geschikte mensen aantrekken en tijd vrijmaken om hun vakkennis verder op te bouwen.

Opleiding en rekrutering vragen een gezamenlijke aanpak

De zoektocht naar technisch personeel speelt in verschillende Belgische regio’s. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de vacatures voor lifttechnieker bij FAIN. Voor werkgevers ligt de uitdaging echter verder dan het aantrekken van sollicitanten: nieuwe medewerkers hebben ook de juiste kennis en begeleiding nodig om zelfstandig aan liften te werken.

Om de instroom te verbreden, ligt samenwerking tussen werkgevers, onderwijs en opleidingspartners voor de hand. Studenten met een technische basis hebben baat bij een concreet beeld van het beroep. Praktijkstages en begeleiding bij echte onderhoudsopdrachten verbinden schoolkennis met de eisen van de werkvloer.

Voor zijinstromers vraagt die aanpak een duidelijke beoordeling van bestaande vaardigheden. Iemand met ervaring in industrieel onderhoud brengt bijvoorbeeld relevante kennis mee. Vervolgens verdienen liftspecifieke veiligheid, foutdiagnose en werkprocedures gerichte aandacht. Werkgevers moeten daarvoor opleidingstijd en begeleiding in hun personeelsplanning opnemen.

Ook het behoud van ervaren medewerkers telt. Zij dragen kennis over en ondersteunen collega’s bij ingewikkelde interventies. Wie uitsluitend nieuwe mensen zoekt, maar onvoldoende ruimte biedt voor kennisoverdracht, mist een deel van de oplossing.

De liftsector heeft regels én vakmensen nodig

Voor eigenaars en werkgevers komen de wettelijke en personele uitdagingen samen in de planning. Tijdig overleg over vastgestelde risico’s, beschikbare techniekers en noodzakelijke werken verkleint de kans op lastminuteproblemen. Een volledig dossier helpt daarbij om opdrachten duidelijk af te bakenen.

Veiligheidsregels leggen vast wat een lift moet bieden. Voldoende opgeleide mensen zorgen voor de uitvoering. Zonder die capaciteit wordt tijdige naleving moeilijker, ook wanneer eigenaars budget vrijmaken. De personeelsvraag in de liftsector verdient daarom evenveel aandacht als de technische investering zelf.

Voeg businessam.be toe als preferred source op Google
Meer

Ontvang de Business AM nieuwsbrieven

De wereld verandert snel en voor je het weet, hol je achter de feiten aan. Wees mee met verandering, wees mee met Business AM. Schrijf je in op onze nieuwsbrieven en houd de vinger aan de pols.