Key takeaways
- België heeft de politie toestemming gegeven om privéwoningen binnen te gaan om migranten zonder papieren te arresteren.
- Onafhankelijke rechters moeten deze huiszoekingen goedkeuren op basis van veiligheidsrisico’s.
- Mensenrechtenactivisten waarschuwen dat de wet de grondwettelijke waarborgen ondermijnt.
Na een marathonzitting die de hele nacht duurde, heeft de Belgische Kamer van Volksvertegenwoordigers een controversieel wetsvoorstel aangenomen dat de politie machtigt om privéwoningen binnen te gaan om immigranten zonder papieren te arresteren. De stemming werd kort na 05.00 uur op vrijdag afgerond, waarmee een einde kwam aan een debat van tien uur.
Terwijl de regeringsmeerderheid en de partij Anders de maatregel steunden, stemden verschillende partijen, waaronder PS, PVDA, Ecolo-Groen en DéFI, tegen. Vlaams Belang onthield zich van stemming.
Uitzettingsbevel
Op grond van deze nieuwe wetgeving kan de Dienst voor Vreemdelingenzaken de politie inschakelen om buitenlanders aan te houden die een uitzettingsbevel hebben gekregen maar weigeren het land te verlaten. Dergelijke operaties zijn toegestaan tussen 05.00 uur en 21.00 uur, op voorwaarde dat een onderzoeksrechter toestemming verleent en er gegronde redenen zijn om aan te nemen dat de betrokkene een risico vormt voor de nationale veiligheid of de openbare orde.
Tijdens deze invallen zijn agenten bevoegd om alle documenten in beslag te nemen die de identiteit van de persoon bevestigen en mogen zij slotenmakers inschakelen om toegang te verkrijgen.
Beslissing bij rechter
Anneleen Van Bossuyt, de minister van Asiel en Migratie, verdedigde de wet als een noodzakelijk instrument om een juridische leemte op te vullen. Zij stelde dat de wet burgers beschermt door ervoor te zorgen dat gevaarlijke personen – zoals haatpredikers of drugsdelinquenten – zich niet langer in privéwoningen kunnen verschuilen om uitzetting te ontlopen. Zij benadrukte dat de beslissing om toegang te verlenen bij onafhankelijke rechters ligt, en niet bij het ministerie.
Vergelijking met ICE
De wet heeft echter te maken gehad met hevige kritiek vanuit verschillende hoeken. Mensenrechtenorganisaties en oppositiepolitici hebben het risico op misbruik vergeleken met de tactieken die ICE in de Verenigde Staten hanteert, en waarschuwen voor een afglijden naar autoritarisme.
Critici stellen dat de termen ‘openbare orde’ en ‘nationale veiligheid’ gevaarlijk vaag zijn en dat de wet fundamentele grondwettelijke rechten ondermijnt.
Trauma’s bij kinderen
Ook juristen, waaronder vertegenwoordigers van de federale politie, advocaten en de Vereniging van Onderzoeksrechters, hebben krachtige bezwaren geuit. Zij stellen dat de nieuwe wet overbodig is, aangezien bestaande wettelijke kaders huiszoekingen in strafzaken al toestaan. Bovendien wezen zij op het ontbreken van beroepsmogelijkheden zodra een rechter toestemming heeft gegeven voor een huiszoeking.
Ook de maatschappelijke gevolgen zijn een twistpunt geweest. Myria, het federale migratiecentrum, waarschuwde voor het mogelijke psychologische trauma bij kinderen die bij arrestaties aanwezig zijn. Hoewel de wet bepaalt dat kinderen niet mogen worden gearresteerd en dat scheiding van ouders moet worden vermeden, verbiedt zij dergelijke scheidingen niet expliciet.
Protesten
Het verzet van het publiek heeft zich geuit in grootschalige protesten, waaronder een menselijke keten rond het Justitiepaleis en demonstraties bij gemeentehuizen in steden als Gent, Namen en Leuven. Sommige lokale burgemeesters hebben hun terughoudendheid geuit om de wet uit te voeren en hebben op gemeentelijk niveau moties tegen de wet aangenomen.
Ondanks deze wijdverbreide weerstand is het wetsvoorstel aangenomen, hoewel algemeen wordt verwacht dat het bij het Grondwettelijk Hof zal worden aangevochten. (fc)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
