Key takeaways
- Canada streeft ernaar om tegen juni 2027 het eerste “geassocieerde lid” van de Europese Unie te worden.
- Dit partnerschap geeft Canada toegang tot belangrijke EU-initiatieven op het gebied van onderzoek, onderwijs en financiering.
- De diplomatieke weerstand van Duitsland bemoeilijkt de juridische ratificatie van deze ongekende status.
De Canadese premier Mark Carney heeft juni 2027 aangekondigd als streefdatum voor het afronden van een baanbrekende overeenkomst waarmee Canada het eerste “geassocieerde lid” van de Europese Unie zou worden. Deze nieuwe status, waarvoor geen historisch of juridisch precedent bestaat in de bestaande EU-verdragen, werd besproken tijdens de recente bilaterale top in Montréal. Het doel is om een nauwere band tussen de EU en Canada te bevorderen door middel van verbeterd bestuur, gezamenlijke programma’s en op elkaar afgestemde beleidsdoelstellingen.
Diplomatieke wrijving
Het initiatief, oorspronkelijk voorgesteld door Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, stuit op weerstand van sommige EU-lidstaten, met name Duitsland. Tijdens de gezamenlijke verklaring van de top drongen Duitse functionarissen erop aan om de term “geassocieerd lid” te vervangen door “steeds nauwere samenwerking”. Ondanks deze diplomatieke wrijvingen sprak Carney zijn vaste toewijding aan de visie uit en beschreef hij deze als het meest diepgaande partnerschap dat mogelijk is zonder volledige toetreding. Iets wat door de geografische ligging onmogelijk is.
Directe voordelen
Hoewel de specifieke details van dit lidmaatschap nog worden besproken, zijn bepaalde onmiddellijke voordelen al naar voren gebracht. Von der Leyen merkte op dat Canada volledige toegang zou krijgen tot de Erasmus- en Horizon-initiatieven, evenals deelname aan een leningpakket van 90 miljard euro bestemd voor Oekraïne. Bovendien zijn beide partijen overeengekomen hun samenwerking in hightechsectoren uit te breiden, waaronder artificiële intelligentie, satellietcommunicatie, supercomputing, energie en digitale handel.
Ratificatie
Het traject naar ratificatie blijft complex. Hoewel Carney van plan is goedkeuring te vragen aan het Canadese parlement, is het onduidelijk hoe de EU de regeling formeel zal vastleggen. António Costa, voorzitter van de Europese Raad, sloot zich aan bij de voorzichtige bewoordingen van de gezamenlijke verklaring en koos voor de term “steeds nauwere associatie” in plaats van “geassocieerd lidmaatschap”. Hij benadrukte wel dat de daaruit voortvloeiende band qua diepgang ongeëvenaard zou zijn.
Duitse tegenstand
De interne EU-politiek zou de tegenstand vanuit Berlijn kunnen aanwakkeren. Sommige waarnemers zijn van mening dat de terughoudendheid van Duitsland voortkomt uit eerdere pogingen van de Duitse bondskanselier Friedrich Merz om het begrip “geassocieerd lidmaatschap” in verband met Oekraïne te definiëren. Ondertussen hield Von der Leyen vol dat er brede steun bestaat voor deze stap. Ze benadrukte daarbij dat het partnerschap bedoeld is om de collectieve kracht te versterken en niet om zich tegen een externe partij te richten.
Volgende stappen
Om de reikwijdte en het juridische kader van deze status nader te definiëren, zullen vertegenwoordigers van de Canadese regering en de Europese Commissie dit voorjaar bijeenkomen. Carney zal deze onderhandelingen naar verwachting afronden tijdens een top van EU-leiders in juni. (ev)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
