Key takeaways
- Stijgende obligatierentes en begrotingstekorten duiden op een mogelijke schuldencrisis in Frankrijk.
- Marktfragmentatie dreigt de financieringskosten in de hele eurozone op te drijven.
- Sterkere banksystemen en fiscale transparantie verkleinen de kans op een systeemcrisis.
Er komen waarschuwingssignalen uit Frankrijk, die wijzen op een mogelijke herhaling van de historische schuldenproblemen in de eurozone, hoewel de onderliggende oorzaken zijn veranderd. Beleggers houden de begrotingssituatie van Frankrijk momenteel nauwlettend in de gaten. Dat leidt tot een scherpe stijging van de obligatierentes en een groeiende kloof tussen de kosten van Franse en Duitse staatsschulden. Het gaat hierbij om niveaus die sinds de staatsschuldencrisis van begin jaren 2010 niet meer zijn waargenomen. Deze instabiliteit blijkt verder uit een sterke stijging van de kosten voor het verzekeren van Franse staatsschulden tegen wanbetaling.
Oorzaken begrotingsonzekerheid
De huidige onrust is het gevolg van een combinatie van stagnerende economische groei, hoge staatsschuld en een aanzienlijk begrotingstekort. Deze financiële druk wordt nog versterkt door sociale onrust en politieke onzekerheid, waardoor het voor de regering moeilijk is om de noodzakelijke stabiliserende hervormingen door te voeren. Sommige economen stellen dat Frankrijk is verschoven van een centrale economische pijler van Europa naar een land dat als een perifeer risico wordt beschouwd. Anderen suggereren dan weer dat het land zich al midden in een schuldencrisis bevindt, waarbij zij opmerken dat de schuldquote het niveau nadert dat in Griekenland werd waargenomen tijdens diens eigen ineenstorting.
Marktfragmentatie
Een belangrijke vrees is “fragmentatie”, waarbij uiteenlopende financieringskosten onder de leden van de eurozone systemische spanningen veroorzaken. De geschiedenis leert dat financiële instabiliteit in één land snel kan overslaan naar andere landen die een gemeenschappelijke munt en centrale bank delen. Er bestaat bezorgdheid dat er een gevaarlijke spiraal ontstaat. Zo leiden stijgende schulden tot hogere rentetarieven, wat op zijn beurt de totale schuldenlast vergroot. Sommige deskundigen waarschuwen dat als kopers van obligaties zich terugtrekken, de overheid te maken kan krijgen met een liquiditeitscrisis, wat kapitaalvlucht in gang zet en de financieringskosten verder opdrijft.
Totale systeemcrash
Ondanks deze alarmsignalen zijn veel analisten van mening dat een totale systeemcrash vandaag de dag minder waarschijnlijk is dan tien jaar geleden. Zij wijzen op verschillende structurele verbeteringen, waaronder veerkrachtigere banksystemen en een betere integratie binnen de eurozone. Bovendien is het handelstekort van Frankrijk minder ernstig dan dat van Griekenland tijdens diens crisis, en is er meer vertrouwen in de transparantie van de Franse begrotingsrapportage. In tegenstelling tot de Griekse crisis, die werd versneld door de plotselinge ontdekking van verborgen tekorten, zijn de financiële problemen van Frankrijk goed gedocumenteerd.
Besmettingsrisico
Hoewel sommigen het risico op wijdverspreide besmetting op slechts 10 tot 20 procent schatten, blijft volatiliteit mogelijk. Als de situatie verslechtert, zouden andere kwetsbare landen zoals Italië en Spanje hun eigen financieringskosten kunnen zien stijgen, wat mogelijk tot politieke instabiliteit zou kunnen leiden. Niettemin is de heersende opvatting onder veel beleggingsstrategen dat de huidige onrust een specifiek Frans risico vormt en geen fundamentele bedreiging voor de gehele eurozone. (ev)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
