Key takeaways
- Lockheed stelde in 1969 de CL-1201 voor als een kolossale, door kernenergie aangedreven vliegbasis voor kleine gevechtsvliegtuigen.
- Dankzij kernreactoren zou dit gigantische toestel 41 dagen achter elkaar kunnen vliegen.
- Door de extreem hoge kosten en veiligheidsrisico’s bleef het ontwerp puur theoretisch.
Tijdens het hoogtepunt van de Koude Oorlog onderzochten lucht- en ruimtevaartingenieurs radicale concepten voor militaire dominantie, wat leidde tot een Lockheed-studie uit 1969 door P.J. Sibley, S. Dalton en G.D. Brewer.
CL-1201
Hun voorstel, aangeduid als de CL-1201, omvatte een kolossaal, door kernenergie aangedreven vliegtuig dat was ontworpen voor strategisch transport of als mobiele luchtbasis. Dit ambitieuze project had tot doel grote aantallen soldaten en uitrusting over continenten te vervoeren of straaljagers wereldwijd in te zetten zonder dat daarvoor traditionele start- en landingsbanen of vliegdekschepen nodig waren.
Kolossaal vliegtuig
De enorme omvang van de CL-1201 was ongekend. Met een spanwijdte van 341 meter – ruwweg vier keer die van een Airbus A380 – en een romplengte van 171 meter zou het vliegtuig een kolos in de lucht zijn geweest.
De totale massa werd geschat op 5.375 ton, waardoor het ongeveer 15 keer zwaarder was dan een Boeing 747. Ondanks deze extreme afmetingen concludeerde een evaluatie van NASA uit 1971 dat de structurele verhoudingen technisch haalbaar waren en niet geheel onrealistisch.
Nucleaire voortstuwing
Om zo’n enorm toestel gedurende langere tijd in de lucht te houden, werden in het ontwerp de traditionele, brandstofintensieve systemen vervangen door een kernreactor. Deze reactor zou een vloeistof verwarmen om vier aan de achterzijde gemonteerde turbofans aan te drijven, waardoor het toestel tot wel 41 dagen in de lucht zou kunnen blijven terwijl het met een snelheid van 500 knopen (ongeveer 926 km/u) vloog.
Omdat de kernmotoren onvoldoende waren voor de eerste klim, werden in het ontwerp 182 aanvullende chemische stuwraketten opgenomen om de benodigde stuwkracht voor het opstijgen en landen te leveren.
Puur theoretisch
Uiteindelijk is de CL-1201 nooit verder gekomen dan de theoretische fase. De logistieke nachtmerrie van het onderhoud van bijna 200 motoren, de astronomische financiële kosten en het catastrofale risico van nucleaire fall-out bij een crash maakten het project onuitvoerbaar. Hoewel het een bewijs is van de gedurfde technische verbeeldingskracht van die tijd, bleef het vliegtuig een studie in plaats van een realiteit. (fc)
Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
