Key takeaways
- EU-leiders streven naar een gezamenlijk defensiekader om Russische hybride agressie tegen te gaan.
- Voorgestelde veiligheidsprotocollen zijn gericht op sabotage en cyberaanvallen die artikel 5 van het NAVO-verdrag omzeilen.
- Totale maatschappelijke mobilisatie blijft essentieel om niet-traditionele oorlogsvoering te verslaan.
Volgens een bericht in de Financial Times van 28 september onderzoeken Europese leiders momenteel de mogelijkheid om een gezamenlijk defensiekader op te zetten om de toename van Russische hybride agressie aan te pakken.
Deze ontwikkeling vloeit voort uit het groeiende besef dat de huidige strategieën ontoereikend zijn om Moskou een halt toe te roepen. Daarom pleiten verschillende EU-lidstaten voor vaste protocollen om het Kremlin te straffen voor door de staat gesteunde cyberaanvallen, brandstichting en sabotage. Dat zijn acties die doorgaans net onder het intensiteitsniveau blijven dat nodig is om de wederzijdse verdediging van de NAVO op grond van artikel 5 in werking te stellen.
Steeds meer hybride aanvallen
De urgentie voor deze maatregelen vloeit voort uit een sterke toename van aan Rusland gerelateerde verstoringen in heel Europa afgelopen zomer. In augustus was er een bijzondere piek in de activiteiten. Doelwitten waren onder meer een defensiefabriek in Polen, een productielocatie voor drones in Slowakije en overheidssystemen in Noorwegen.
Om dit tegen te gaan heeft de Europese Commissie een ‘counter-hybrid playbook’ en een ‘Emergency Security Protocol’ voorgesteld om snelle, gezamenlijke reacties op niet-traditionele oorlogsvoering mogelijk te maken. EU-commissaris voor Defensie Andrius Kubilius stelde dat het continent een gecoördineerde strategie nodig heeft waarmee wederzijdse druk op Rusland kan worden uitgeoefend.
Debat over nieuwe overlegprotocollen
Tijdens een bijeenkomst van ministers van Defensie in Brussel bespraken functionarissen een voorstel naar het voorbeeld van artikel 4 van het NAVO-verdrag. Dat stelt leden in staat formeel overleg te voeren wanneer hun veiligheid in gevaar is. Recente voorbeelden van de tactieken van Moskou zijn onder meer een poging tot een droneaanval op de luchthaven Leipzig/Halle in Duitsland en een explosie gericht tegen een Poolse spoorlijn.
Sommige diplomaten hebben echter vraagtekens geplaatst bij het nut van deze aanpak en gesuggereerd dat extra bureaucratie en vergaderingen wellicht geen effectieve afschrikking vormen tegen Russische agressie.
Synergie tussen de EU en de NAVO
Ondanks deze twijfels heeft Commissievoorzitter Ursula von der Leyen gesteld dat het huidige veiligheidsbeleid zich niet snel genoeg heeft ontwikkeld om de dagelijkse toename van sabotage en dronevluchten tegen te gaan. Zij is van mening dat een systeem dat de bestaande processen van de NAVO aanvult, essentieel is.
Tegelijkertijd gaf NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte aan dat het bondgenootschap beschikt over geheime, asymmetrische instrumenten om hybride dreigingen te ontmoedigen. Hij benadrukte dat het Kremlin zich bewust is van de risico’s en dat synergie tussen de EU en de NAVO van cruciaal belang is.
Samenleving klaarmaken voor oorlog
Om de ernst van de situatie nog eens extra te benadrukken, waarschuwde de Duitse inspecteur-generaal Carsten Breuer onlangs dat het land zijn industrie en het maatschappelijk middenveld moet mobiliseren voor mogelijke defensie-inspanningen. Breuer merkte op dat militair materieel en technologie niet voldoende zijn om de flexibele hybride tactieken van Rusland te verslaan.
Hij benadrukte het belang van het toepassen van de lessen die zijn geleerd uit het conflict in Oekraïne en waarschuwde dat het leger niet kan slagen zonder de volledige steun van de burgerbevolking. (fc)
Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
