Key takeaways

• De Russische Yasen-M-onderzeeër vormt een ernstige bedreiging voor de maritieme superioriteit van de Verenigde Staten.
• Dankzij hun extreme onopvallendheid en nucleaire autonomie kunnen deze schepen wekenlang onopgemerkt opereren.
• Hypersonische Zircon-raketten maken van de vloot een formidabele langeafstandsaanvalsmacht.

De atoom aangedreven aanvalsonderzeeër van de Yasen-M-klasse vormt momenteel een van de grootste uitdagingen voor de Amerikaanse marine. Hoewel zowel de VS als de Sovjet-Unie in de jaren tachtig probeerden hun onderzeevloten te moderniseren, liepen hun wegen uiteen. Washington was aanvankelijk van plan een grote vloot van schepen van de Seawolf-klasse te bouwen, maar schakelde over op de kosteneffectievere Virginia-klasse nadat er slechts drie waren gebouwd.

Trage start

Het Russische Yasen-programma daarentegen, ontwikkeld door het Malakhit-bureau, is lamgelegd door de financiële instabiliteit na de ineenstorting van de Sovjet-Unie. Als gevolg daarvan liep de bouw van het eerste schip, de Severodvinsk, jaren vertraging op doordat de regering prioriteit gaf aan ballistische raketonderzeeërs van de Borei-klasse. Het schip is uiteindelijk in 2014 in dienst genomen.

Uitbreiding van de vloot

Ondanks een lagere productiesnelheid in vergelijking met de VS of China heeft Rusland de inzet van het Project 885M Yasen-M versneld. Deze doorontwikkelde versie van de oorspronkelijke Yasen-klasse beschikt over verbeterde gevechtssystemen en bewapening, ontworpen om verouderde Sovjet-schepen te vervangen en te dienen als de belangrijkste aanvalsmacht van de Russische vloot.

Na de ingebruikname van de Severodvinsk in 2014 zijn er nog verschillende andere schepen – waaronder de Kazan, Novosibirsk, Krasnojarsk en Archangelsk – aan de vloot toegevoegd. Andere schepen, zoals de Perm en de Oeljanovsk, worden momenteel getest, terwijl er nog meer eenheden in aanbouw zijn.

Zeer onopvallend

Technisch gezien is de Yasen-M een enorm vaartuig, met een onderwatergewicht van ongeveer 13.800 ton, wat de waterverplaatsing van de Amerikaanse Seawolf-klasse ruimschoots overtreft. De traanvormige romp wordt aangedreven door een OK-650KPM-kernreactor, waardoor het een snelheid tot 35 knopen kan halen. Dankzij de kernenergie is de actieradius van de onderzeeër alleen beperkt door de vermoeidheid van de bemanning en de voedselvoorraden.

Onopvallendheid is een belangrijk kenmerk van het ontwerp. Het gebruik van geluidsdempende tegels, speciale propellervormen om cavitatie te minimaliseren en een koelsysteem dat het pompgeluid vermindert, maken het schip uitzonderlijk stil. De Amerikaanse marine heeft dit vermogen tot onopvallendheid eerder bevestigd toen de Severodvinsk enkele weken lang onopgemerkt bleef in de Atlantische Oceaan.

Kalibr en Zircon

De aanvallende capaciteiten van de Yasen-M zijn formidabel. Hoewel het schip beschikt over acht 533 mm torpedobuizen, ligt zijn belangrijkste kracht in de verticale lanceersilo’s. Deze bieden plaats aan maximaal 40 Kalibr-kruisraketten, en nieuwere schepen zoals de Perm worden uitgerust met Zircon-hypersonische raketten, wat een grote sprong voorwaarts betekent in de technologie voor onderzeese aanvallen.

Geavanceerde sonar

Ter ondersteuning van deze wapens maken de onderzeeërs gebruik van het geavanceerde MGK-600 Irtysh-Amfora-sonarsysteem, dat een combinatie van gesleepte, flank- en boegantennes inzet. Bovendien is de Yasen-M verder geautomatiseerd dan zijn voorganger. De benodigde bemanning is teruggebracht van 85 naar 64.

Deze verschuiving naar automatisering duidt op een aanzienlijke vooruitgang in de elektronische en beheerssystemen aan boord, waardoor Rusland zijn macht ver buiten zijn eigen territoriale wateren kan projecteren. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!