Key takeaways

• Aliança Catalana legt sterk de nadruk op immigratie en veiligheid en laat in de regionale peilingen een duidelijke stijging zien.
• De prioriteiten van de kiezers zijn verschoven van constitutionele geschillen naar demografische zorgen.

Het politieke landschap in Catalonië verandert nu Aliança Catalana, een partij die doorgaans als extreemrechts wordt omschreven, aan invloed wint.

Bijna tien jaar na de mislukte poging van de regio om onafhankelijk te worden, richt het electoraat zich niet langer primair op afscheiding, maar steeds meer op openbare veiligheid en immigratie. Die verschuiving heeft Aliança Catalana in recente peilingen naar de tweede plaats gebracht, achter de regerende Socialisten, terwijl de regio vooruitkijkt naar de verkiezingen van 2028.

Interne wrijving

Hoewel de partij het doel van eenzijdige onafhankelijkheid handhaaft, richt haar retoriek zich voornamelijk op het beperken van migratie en het bestrijden van criminaliteit. Die ideologische koerswijziging zorgt voor wrijving binnen de onafhankelijkheidsbeweging.

Omdat gevestigde pro-onafhankelijkheidsfracties weigeren samen te werken met Aliança, kunnen die interne scheuringen elke poging om de huidige socialistische regering uit te dagen in de weg staan.

Invloed van Sílvia Orriols

De groei van de partij wordt grotendeels toegeschreven aan het leiderschap van Sílvia Orriols. Orriols stelt dat haar beweging inspeelt op een diepgewortelde woede jegens het politieke establishment en op de angst dat de Catalaanse cultuur door immigratie wordt uitgewist.

Orriols beschouwt de opkomst van soortgelijke rechtse bewegingen in Europa, zoals die in Duitsland, als een teken van een continentaal ontwaken dat gericht is op cultureel voortbestaan.

Van lokale overwinning tot regionale macht

De opmars van Aliança begon in 2023 na de lokale overwinning van Orriols in Ripoll, een stad die in verband staat met de aanslagen in Barcelona in 2017, waar haar anti-islamitische programma veel weerklank vond.

Sinds de partij een jaar later twee parlementszetels wist te behalen, is de steun in de peilingen gestegen van 3,8 procent naar 16,7 procent, waarmee traditionele partijen zoals ERC werden ingehaald. Die groei wordt gevoed door een diverse coalitie van kiezers, waaronder mensen die voorheen de centrumrechtse Junts of de anti-onafhankelijkheidspartij Vox steunden.

Ontgoocheling onder de jeugd

Voor sommigen is de overstap naar Aliança het gevolg van ontgoocheling. Sommige jonge kiezers voelen zich verraden door het mislukken van het referendum van 2017 en de daaropvolgende samenwerking tussen traditionele separatistische leiders en de Spaanse regering.

Die kiezers zien demografische veranderingen nu als een directere bedreiging voor hun identiteit dan de juridische status van de regio. Als reactie hierop probeert de Junts-partij zich te herpositioneren als een centristische, praktische optie, waarbij ze de strategieën van Aliança afdoet als discriminerend en onhaalbaar.

Veranderende prioriteiten 

De veranderende prioriteiten van de bevolking komen duidelijk naar voren uit overheidsgegevens, waaruit blijkt dat huisvesting, criminaliteit en migratie de constitutionele geschillen hebben verdrongen als de grootste zorgen van de burgers.

Historici suggereren dat, terwijl de beweging van 2017 werd aangewakkerd door economische druk, de huidige opmars van Aliança een reactie is op demografische ongerustheid en het vermeende gebrek aan een realistisch pad naar onafhankelijkheid.

Soevereiniteit

Ondanks de verdeeldheid blijft het verlangen naar soevereiniteit sterk. Ongeveer 45 procent van de bevolking is nog steeds voorstander van onafhankelijkheid. Critici van de nieuwe opkomst van extreemrechts stellen echter dat Aliança louter inspeelt op angst en frustratie met xenofobe retoriek, in plaats van daadwerkelijke beleidsoplossingen te bieden voor de problemen in de regio.

(at)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!