Key takeaways
- Rusland gebruikt de ‘Max’-superapp om miljoenen burgers in de gaten te houden.
- Dankzij geavanceerde achterdeurtjes kan de staat privégegevens verzamelen en zich voordoen als gebruikers.
- Het verplicht stellen van het gebruik ervan creëert een gevaarlijk wereldwijd model voor snel oprukkend digitaal autoritarisme.
Uit onderzoek is gebleken dat de Russische regering een uitgebreide ‘super-app’, bekend als Max, inzet om haar bevolking te monitoren. Dit platform, dat verschillende diensten in één interface integreert, is de afgelopen anderhalf jaar op agressieve wijze aan tientallen miljoenen gebruikers opgedrongen. Hoewel het door beroemdheden en ambtenaren werd gepromoot als een binnenlands alternatief voor westerse berichtenapps, is het al snel uitgegroeid tot het meest gebruikte communicatiemiddel in het land. Dat meldt The Guardian op basis van onderzoek naar het gebruik van de app in Rusland.
Architectuur van staatscontrole
Max is ontwikkeld door VKontakte – een socialemediabedrijf met nauwe banden met de staat en waarvan naar verluidt Vladimir Poetin indirect eigenaar is – en werkt op dezelfde manier als het Chinese WeChat. Het fungeert als een hub voor ‘mini-apps’ die essentiële dagelijkse taken afhandelen, waaronder overheidsdiensten, financiële transacties en berichtenverkeer. In tegenstelling tot de geleidelijke uitrol van WeChat werd Max echter in korte tijd geïmplementeerd in een samenleving die voorheen een meer open internet kende.
Geavanceerde achterdeur voor surveillance
Informatica-experts van de Universiteit van Michigan, onder leiding van Roya Ensafi, hebben vastgesteld dat de app een geavanceerde ‘achterdeur’ is voor staatssurveillance. Uit hun forensische analyse blijkt dat Max heimelijk schermafbeeldingen van het apparaat van een gebruiker kan maken en toegang heeft tot alle gegevens binnen het mini-app-ecosysteem, waaronder privéberichten en financiële gegevens. Bovendien kan de app zich voordoen als gebruikers en kwaadaardige code injecteren, waardoor de staat mogelijk cyberaanvallen kan uitvoeren. Hoewel de app de versleuteling van externe tools zoals Signal of WhatsApp niet kan doorbreken, heeft de Russische regering deze alternatieven actief verboden.
Gedwongen invoering en systematische druk
Het gebruik van Max is vaak gedwongen in plaats van vrijwillig. Ambtenaren, docenten en studenten zijn onder druk gezet om hun communicatie naar het platform te verplaatsen. Zo kregen sommige leraren in Moskou van stadsambtenaren het bevel om de app te gebruiken voor alle professionele contacten en communicatie met ouders. Ook meldden studenten in Sint-Petersburg dat toegang tot studentenhuisvesting en universitaire faciliteiten afhankelijk was van het gebruik van het QR-codesysteem van de app.
Kloof tussen het grote publiek en de elite
Ondanks de gedwongen invoering bestaat er een kloof in de manier waarop de app wordt gebruikt. Terwijl het grote publiek zich gevangen voelt in het systeem, beschouwen leden van de politieke elite Max vaak als een symbolische verplichting. Sommige insiders geven toe dat ze aparte ‘dummy’-telefoons gebruiken voor Max, terwijl ze hun daadwerkelijke communicatie op versleutelde platforms voortzetten. Bovendien heeft Max moeite om het succes van Telegram op het gebied van nieuwsverspreiding te evenaren.
Wereldwijde waarschuwing over digitaal autoritarisme
Deze snelle verschuiving naar digitaal autoritarisme dient als een waarschuwing voor de internationale gemeenschap. Professor Ensafi merkt op dat, terwijl China decennia nodig had om zijn surveillancestaat op te bouwen, Rusland in een fractie van die tijd een vergelijkbaar niveau van controle heeft bereikt, wat een gevaarlijk voorbeeld vormt voor andere autocratische regimes wereldwijd. (zvm)
Wil je meer technieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Tech Insider-nieuwsbrief
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
