Key takeaways

• Diplomatieke gesprekken met de Verenigde Staten herstellen Vladimir Poetins mondiale relevantie zonder dat daarvoor territoriale concessies nodig zijn.
• De arrestatiebevelen van het Internationaal Strafhof (ICC) zorgen ervoor dat veel landen hem nog steeds als een juridische paria beschouwen.
• China maakt gebruik van de economische wanhoop van Rusland om de energieprijzen te dicteren.

Vladimir Poetin wordt geconfronteerd met een paradoxale realiteit nu het conflict in Oekraïne op een mogelijke afloop afstevent. Recente diplomatieke activiteiten – waaronder een ontmoeting in het Kremlin met Jared Kushner en Steve Witkoff, een langdurig telefoongesprek met Donald Trump en besprekingen over trilaterale gesprekken in oktober – hebben geen staakt-het-vuren kunnen bewerkstelligen of een Russische terugtrekking kunnen afdwingen.

In plaats daarvan hebben deze contacten een ander doel gediend. Ze hebben Poetin weer opgenomen in de kring van wereldleiders die Washington als essentieel beschouwt.

Terugkeer naar diplomatieke relevantie

Deze trend van hernieuwde betrokkenheid begon ruim een jaar geleden tijdens een bezoek aan Anchorage, Alaska. Hoewel die bijeenkomst geen concrete afspraken opleverde, werd er wel een blijvend communicatiekanaal tot stand gebracht dat stand heeft gehouden ondanks openbare meningsverschillen en de aanhoudende oorlog.

Moskou beschouwt deze contacten op hoog niveau nu als een uitgangspunt voor diplomatie en hecht meer waarde aan het prestige van topontmoetingen en een rode-loperbehandeling dan aan daadwerkelijke territoriale concessies. Daardoor heeft het Kremlin zijn diplomatieke relevantie teruggewonnen zonder dat het enig sinds 2022 veroverd gebied heeft hoeven afstaan.

Arrestatiebevel

Deze bilaterale ontdooiing met de Verenigde Staten kan echter de structurele lasten die Poetin draagt niet uitwissen. Met name het arrestatiebevel van het Internationaal Strafhof tegen hem in verband met de illegale deportatie van Oekraïense kinderen blijft van kracht. Noch Washington, noch Moskou heeft de bevoegdheid om dit juridische mandaat ongeldig te verklaren.

De risico’s van reizen blijven duidelijk. Hoewel Mongolië tijdens een recent bezoek weigerde hem te arresteren, heeft het ICC het land vervolgens op de vingers getikt vanwege deze schending. Met 125 lidstaten die nog steeds gebonden zijn aan het Statuut van Rome, blijft Poetin in een groot deel van de wereld een juridische paria, ongeacht hoe hartelijk zijn relatie ook mag zijn met een specifieke Amerikaanse regering.

Economische afhankelijkheid van Peking

Bovendien zit Rusland gevangen in een economische onbalans met China die geen enkele Amerikaanse overeenkomst kan oplossen. Nu Moskou zijn belangrijkste Europese energiemarkten heeft verloren, is het in toenemende mate afhankelijk van Peking. Deze afhankelijkheid heeft de onderhandelingspositie verschoven naar China, dat drastisch lagere prijzen eist voor gaspijpleidingen.

De naamsverandering van het ‘Power of Siberia‘-project naar ‘Power of Baikal’ duidt op een wanhopige poging om vooruitgang te boeken, maar de prijsasymmetrie blijft bestaan. Poetin verkoopt zijn grondstoffen aan een koper die nu de voorwaarden dicteert.

Een precaire middenweg

Uiteindelijk zal het naoorlogse landschap voor Poetin noch een volledig herstel van zijn vroegere macht zijn, noch een totale ineenstorting in isolatie. Hij zal zich waarschijnlijk in een vreemd middengebied bevinden: een leider die in staat is om rechtstreeks met de Amerikaanse president te spreken, maar toch gebonden is aan het internationaal recht en economisch afhankelijk is van China.

Hoewel het onderhouden van een dialoog noodzakelijk is om de gevechten te beëindigen, mag de waargenomen hartelijkheid van deze gesprekken niet worden verward met het doorbreken van de westerse isolatie. Zolang er geen akkoord is met Oekraïne, de Europese sancties niet worden opgeheven of er geen oplossing is voor zijn juridische status, blijft Poetins positie precair, ondanks zijn plaats aan de diplomatieke onderhandelingstafel. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!