Key takeaways

• In aanloop naar algemene verkiezingen halverwege september woedt in Zweden een debat over vermogensbeslasting.
• Vermogende Zweden zouden het land kunnen ontvluchten om de voorgestelde vermogensbelasting te ontlopen.
• Politieke druk voor herverdeling dreigt ondernemende innovatie en groei te verstikken.
• De recente kapitaalvlucht uit Noorwegen dient als een duidelijke waarschuwing voor Zweedse beleidsmakers.

Nu de algemene verkiezingen naderen, overwegen vermogende burgers in Zweden hun vermogen te verplaatsen of naar het buitenland te verhuizen vanwege de toenemende druk voor nieuwe vermogensbelastingen. Uit de huidige peilingen blijkt dat de door de Sociaal-Democraten geleide oppositie een aanzienlijke voorsprong heeft op de coalitie van premier Ulf Kristersson.

Binnen deze oppositie dringen de Groenen en de Linkse Partij aan op hogere heffingen voor vermogenden, wat tot de vrees leidt dat zij de fiscale agenda van de Sociaal-Democraten zouden kunnen beïnvloeden.

Wereldwijde trend naar herverdeling van rijkdom

Deze trend weerspiegelt een bredere internationale verschuiving naar het belasten van vermogende particulieren om ongelijkheid tegen te gaan en de overheidsfinanciering te vergroten, in lijn met discussies die momenteel plaatsvinden in New York, Californië en het Verenigd Koninkrijk.

In Zweden pleit de Linkse Partij voor een miljardairsbelasting, een mogelijke exitbelasting voor emigranten en een herziening van de onroerendgoedbelasting op luxe woningen. Ondertussen roept de Groene Partij eveneens op tot hogere bijdragen van de top 1 procent van de inkomens.

Kapitaalvlucht

Bedrijfsleiders en juridische experts waarschuwen dat deze voorstellen een aanzienlijke uittocht zouden kunnen veroorzaken. Klas Tikkanen van Nordic Capital merkt bij Bloomberg op dat velen in de beleggingswereld al op zoek zijn naar buitenlandse alternatieven, terwijl Martin Lorentzon, medeoprichter van Spotify, heeft gewezen op de bedreiging die dergelijke belastingen vormen voor de ondernemersgeest.

Belastingadvocaat Mattias Schömer meldt dat zijn cliënten proactief hun testamenten, opvolgingsplannen en bedrijfsstructuren aanpassen, waarbij sommigen overwegen hun hoofdkantoor buiten Zweden te vestigen.

Waarschuwing uit Noorwegen

Het debat wordt verder aangewakkerd door het voorbeeld van Noorwegen, waar verhoogde vermogensbelastingen sinds 2021 hebben geleid tot een zichtbare uittocht van vermogende inwoners. Zweedse beleggers volgen deze ontwikkeling nauwlettend als een waarschuwingsverhaal.

Hoewel de leider van de Sociaal-Democraten, Magdalena Andersson, een terugkeer naar de vroegere successie- en schenkingsbelastingen heeft afgewezen, blijft de mogelijkheid van een politiek compromis een belangrijke zorg voor de beleggersgemeenschap.

Pleidooi voor sociale rechtvaardigheid

Voorstanders van de belastinghervormingen, zoals Ida Gabrielsson van de Linkse Partij, stellen dat het huidige systeem kapitaal op oneerlijke wijze bevoordeelt ten opzichte van arbeid. Zij beweren dat het belasten van miljardairs essentiële middelen voor de sociale zekerheid zou opleveren zonder het Zweedse ondernemingsklimaat in gevaar te brengen.

De Groenen sluiten zich hierbij aan en suggereren dat hogere belastingen voor de superrijken noodzakelijk zijn voor een rechtvaardigere samenleving.

Risico’s voor innovatie en groei

Critici wijzen er echter op dat de unieke positie van Zweden als Europees knooppunt voor „unicorn“-startups vermogensbelastingen bijzonder volatiel maakt. Omdat oprichters vaak niet-liquide vermogen in de vorm van aandelen in hun bedrijf aanhouden, zouden belastingen op activa hen kunnen dwingen om aandelen voortijdig te verkopen.

Robert Falck, oprichter van Einride, benadrukt dat het concept van rechtvaardigheid weliswaar aantrekkelijk is, maar dat het belasten van “papieren vermogen” schadelijk is voor de groei van bedrijven. Diezelfde kritiek kwam er recent ook in België van Odoo-CEO Fabien Pinckaers. Tegenstanders stellen dat de uiteindelijke kosten niet door de rijken zouden worden gedragen, maar door de economie als geheel, door het verlies aan toekomstige innovatie en investeringen. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!