Key takeaways

• Verschillende Europese landen dringen er bij de EU op aan om bevroren Russische tegoeden in te zetten voor hulp aan Oekraïne.
• Een nieuw kader voor risicodeling moet België beschermen tegen exclusieve wettelijke aansprakelijkheid.
• Aanzienlijke begrotingstekorten maken deze extra middelen des te urgenter.

Verschillende Europese landen roepen de Europese Unie op om de besprekingen te hervatten over een eerder stopgezet initiatief om bevroren Russische tegoeden in te zetten voor hulp aan Oekraïne. In een formele mededeling gericht aan Kaja Kallas, hoofd van het buitenlands beleid van de EU, stelden de ministers van Buitenlandse Zaken van Zweden, Polen, Nederland en Spanje dat dit het ideale moment is om de strategie nieuw leven in te blazen.

De ministers benadrukten dat Oekraïne meer financiële steun nodig heeft voor zowel onmiddellijke als toekomstige behoeften. Ze merkten op dat het gebruik van deze middelen Rusland zou dwingen de door het land aangerichte schade te financieren. Daarnaast moet het helpen de financiële druk op Europese burgers te verlichten.

Eerdere impasses overwinnen

Hoewel het idee om beslag te leggen op bevroren Russische staatsmiddelen in 2025 een belangrijke politieke prioriteit was, kon de EU geen consensus bereiken. Deze impasse was grotendeels veroorzaakt door weerstand van België, waar het grootste deel van deze activa zich bevindt. Het voorstel zal naar verwachting een centraal punt vormen tijdens een aanstaande bijeenkomst van EU-ministers van Buitenlandse Zaken in Ierland, een ontwikkeling die voor het eerst was gemeld door de Financial Times.

Voorgesteld kader voor risicodeling

De vier ministers stelden voor dat deskundigen binnen de Europese Commissie alternatieve methoden zouden onderzoeken om deze activa in te zetten. Hun doel is een kader tot stand te brengen waarin alle EU-lidstaten de potentiële risico’s gelijkmatig verdelen. Zo draagt geen enkel land een onevenredig deel van de aansprakelijkheid.

Rol van België

Momenteel wordt alleen de rente op de bevroren activa naar Oekraïne overgemaakt. België had eerdere pogingen om toegang te krijgen tot de hoofdsom geblokkeerd. Ons land vreesde namelijk dat het als enige verantwoordelijk zou worden gehouden voor eventuele juridische vergeldingsmaatregelen van Rusland. Een aanzienlijk deel van deze middelen wordt beheerd door het in Brussel gevestigde clearinghuis Euroclear.

De Belgische minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prevot gaf onlangs tijdens een bezoek aan Kiev echter aan dat ons land het plan wellicht zou steunen, mits er afspraken over risicodeling worden geïmplementeerd.

Begrotingstekorten

Deze drang naar financiering komt op een cruciaal moment. President Volodymyr Zelensky heeft aangegeven dat Oekraïne kampt met een tekort van 27 miljard dollar in zijn defensiebegroting voor het lopende jaar. Tegelijkertijd suggereren berichten van Bloomberg dat het Kremlin van plan zou zijn zijn militaire operaties te intensiveren, in de overtuiging dat diplomatieke inspanningen voor een vredesakkoord zijn mislukt. (fc)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!