Key takeaways

• De exploitatiekosten van de F-22 Raptor bedragen meer dan 85.000 dollar (73.482 euro) per uur.
• Gespecialiseerd stealth-onderhoud en de beperkte productieschaal jagen de kosten de hoogte in.
• Door strategische noodzaak blijft dit kostbare middel van vitaal belang tegen moderne mondiale rivalen.

De F-22 Raptor geldt als een van de meest geavanceerde gevechtsvliegtuigen die ooit zijn gebouwd, maar zijn prestige gaat gepaard met een duizelingwekkende financiële last. Het in bedrijf houden van één Raptor kost ongeveer 85.325 dollar (73.482 euro) per uur, een bedrag dat het dubbele is van de kosten per uur van een F-35 en vier keer zo hoog als die van een F-16.

Die extreme kosten zijn deels te wijten aan het besluit om de productie stop te zetten, waardoor het programma zijn schaalvoordelen verloor. In tegenstelling tot de F-35 werd de F-22 nooit verkocht aan internationale partners, wat betekent dat de Verenigde Staten de volledige financiële last alleen moesten dragen.

Enorme aanschafkosten

De initiële investering in het vliegtuig was enorm. Op basis van officiële aanschafgegevens kostten de 179 geproduceerde vliegtuigen in totaal 33,2 miljard dollar (28,7 miljard euro), wat neerkomt op gemiddeld ongeveer 185,7 miljoen dollar (160,5 miljoen euro) per stuk in oorspronkelijke valuta, of ongeveer 284 miljoen dollar (245,5 miljoen euro) gecorrigeerd voor inflatie. Ter vergelijking: een moderne F-16 Block 70/72 kost een fractie daarvan, doorgaans tussen de 60 miljoen dollar (51,9 miljoen euro) en 80 miljoen dollar (69,2 miljoen euro).

De last van het onderhoud

Afgezien van de aankoopprijs is de Raptor een financiële aderlating om te onderhouden. De gespecialiseerde stealth-coatings van het vliegtuig vereisen voortdurend, kostbaar onderhoud om effectief te blijven.

Recente financieringsaanvragen suggereren dat het onderhoud van één enkel vliegtuig jaarlijks tussen de 10 miljoen dollar (8,6 miljoen euro) en 11 miljoen dollar (9,5 miljoen euro) zou kunnen kosten, en die cijfers zijn nog exclusief de miljarden die worden uitgegeven aan het updaten van sensoren en avionica.

Experimentele oorsprong 

De oorzaak van die kosten ligt in het ontwerp van het vliegtuig. De F-22, ontwikkeld in het kader van het Advanced Tactical Fighter-programma om de Sovjetdreiging het hoofd te bieden, maakte gebruik van experimentele, onbeproefde technologieën. Dergelijke innovatieve projecten leiden vaak tot uitgaven met een “blanco cheque”, waarbij de kosten voor onderzoek en ontwikkeling de pan uit rijzen.

Toen de Sovjet-Unie uiteenviel, verdween de strategische noodzaak voor zo’n duur platform, waardoor de luchtmacht haar geplande vloot drastisch moest inkrimpen van 1.000 vliegtuigen tot een veel kleiner aantal.

Essentieel middel in moderne concurrentiestrijd

Ondanks de controverses rond de prijs blijft de F-22 een cruciaal strategisch middel. Tijdens de wereldwijde oorlog tegen het terrorisme leek het vliegtuig overbodig, aangezien goedkopere vierde-generatie gevechtsvliegtuigen volstonden voor de bestrijding van opstandelingen.

De terugkeer van de grootmachtconcurrentie met China en Rusland heeft het belang van de Raptor echter nieuw leven ingeblazen. Zijn superieure stealth-eigenschappen en gemoderniseerde avionica presteren nog steeds beter dan die van buitenlandse rivalen van de vijfde generatie. Bijgevolg verwacht de Amerikaanse luchtmacht dat de Raptor operationeel zal blijven tot in de jaren 2040 of zelfs de jaren 2060, in afwachting van de komst van een toekomstige vervanger.

(at)

Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!