Key takeaways
- De meeste Belgische ondernemers hebben moeite om tijdens hun vakantie mentaal afstand te nemen van hun werk.
- Voortdurende bereikbaarheid leidt tot lichamelijke klachten en spanningen binnen het gezin.
- Duidelijke grenzen en beperkte noodkanalen zorgen voor professionele duurzaamheid.
Uit recente gegevens van een Xerius-onderzoek onder 2.282 Belgische ondernemers blijkt dat echte ontspanning voor veel zelfstandigen ongrijpbaar is. Ongeveer 71 procent van de deelnemers geeft aan meerdere dagen nodig te hebben om mentaal in vakantiestemming te komen, terwijl bijna een kwart bijna elke dag van hun vakantie blijft werken.
De fysieke en emotionele tol van connectiviteit
De worsteling om los te komen van het werk uit zich vaak op fysiek en emotioneel vlak. Ongeveer 58 procent van de ondernemers neemt een laptop mee op reis om mogelijke crises het hoofd te bieden, een gewoonte die bij 56 procent van de respondenten tot wrijving binnen het gezin leidt.
Lode Godderis, hoogleraar arbeidsgeneeskunde aan de KU Leuven, merkt op dat gezinsleden gemakkelijk onderscheid kunnen maken tussen een ouder die er alleen maar fysiek bij is en een ouder die zich daadwerkelijk heeft losgemaakt van zijn of haar professionele verplichtingen. Dit onvermogen om los te koppelen heeft gevolgen voor de gezondheid, aangezien 39 procent van deze professionals merkt dat ze tijdens hun vrije tijd vaker ziek worden.
Angst vóór de vakantie
De stress begint doorgaans al ruim voor de vertrekdatum. Acht op de tien ondernemers ervaren een toename van de werkdruk en angst in de aanloop naar hun vakantie. Bovendien verlaten 68 procent hun bedrijf met een onbehaaglijk gevoel, uit angst dat de taken zich opstapelen, terwijl slechts 19 procent de luxe heeft om hun verantwoordelijkheden aan medewerkers te delegeren.
De druk van constante bereikbaarheid
Volgens Stéphanie Gowenko van Xerius wordt de mentaliteit van ‘altijd beschikbaar zijn’ vaak gedreven door een diep gevoel van plicht of een gebrek aan vervangers, in plaats van door een bewuste keuze. Terwijl 62 procent ongestoord wil blijven, maakt 29 procent zelfs geen gebruik van automatische afwezigheidsberichten. Die cyclus van constante bereikbaarheid kan de professionele duurzaamheid op lange termijn ondermijnen.
Duidelijke professionele grenzen stellen
Om dit tegen te gaan, raden deskundigen aan om duidelijke grenzen te stellen. Professor Godderis benadrukt dat het beantwoorden van één enkele e-mail zowel voor klanten als voor medewerkers een signaal van beschikbaarheid kan zijn, waardoor onrealistische verwachtingen worden gewekt. Om dit te beperken, raadt hij aan één communicatiekanaal aan te wijzen dat uitsluitend bestemd is voor echte noodgevallen.
Strategieën voor een evenwichtige pauze
Voor wie op zoek is naar een evenwichtigere pauze, worden vijf strategieën aanbevolen:
- Maak duidelijke afspraken met klanten en medewerkers over wie specifieke dossiers beheert.
- Definieer strikt wat een ‘noodsituatie’ is en beperk de communicatie tot één platform, zoals WhatsApp, om de valkuil van de inbox te vermijden.
- Besef dat het loskoppelen een daad van leiderschap is. Door afstand te nemen, geven managers hun medewerkers toestemming om hetzelfde te doen.
- Plan bij terugkeer een ‘bufferdag’ in om taken te ordenen voordat je officieel weer beschikbaar bent.
- Als volledige loskoppeling onmogelijk is, stel dan korte, vaste tijdvakken voor werk in om de rest van de dag voor ontspanning te reserveren.
Methodologie onderzoek
Het onderzoek maakte gebruik van een representatieve steekproef van Belgische ondernemers, voornamelijk uit de dienstensector en de technologiesector, in de leeftijd van 36 tot 65 jaar. De bevindingen weerspiegelen een diverse groep van zowel nieuwe als ervaren ondernemers in Vlaanderen, Wallonië en Brussel.
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
