Key takeaways

• Door Russische blokkades ligt 90 procent van de Oekraïense landbouwexport stil.
• Wereldwijde voedseltekorten bedreigen landen in Afrika en het Midden-Oosten die afhankelijk zijn van import.
• Door de kelderende binnenlandse prijzen kunnen boeren toekomstige teeltcycli niet financieren.

De Russische pogingen om de scheepvaart op de Zwarte Zee te belemmeren, hebben de Oekraïense landbouwproducenten in een crisissituatie gebracht. Omdat bijna 90 procent van de Oekraïense tarwe, maïs en zonnebloempitten normaal gesproken via de Zwarte Zee wordt geëxporteerd, heeft de huidige blokkade de handel feitelijk lamgelegd. Nu de silo’s hun maximale capaciteit bereiken en de maïsoogst nadert, zitten producenten zonder afnemers of inkomsten, waardoor hun financiële stabiliteit ernstig in gevaar komt.

Wereldwijde gevolgen van de blokkade

De economische gevolgen reiken veel verder dan lokale boerderijen. De landbouw genereert bijna 60 procent van de exportinkomsten van Oekraïne, waardoor de blokkade een zware klap is voor een oorlogseconomie die toch al onder enorme druk staat.

Op wereldschaal dreigt de verstoring de inflatie aan te wakkeren en voedseltekorten te veroorzaken. Denys Marchuk van de Oekraïense Landbouwvereniging (UAC) merkt op dat, aangezien Oekraïne een aanzienlijk deel van de wereldwijde maïs- en tarwevoorraad levert, importafhankelijke landen in het Midden-Oosten en Afrika met hongersnood te maken kunnen krijgen als de leveringen niet worden hervat.

Bedreigingen voor toekomstige oogsten

De huidige crisis brengt ook de toekomstige voedselzekerheid in gevaar. Hoewel de opbrengsten dit jaar naar verwachting stabiel zullen blijven op ongeveer 60 miljoen ton, ontbreekt het de boeren aan kapitaal om de volgende teeltcyclus te financieren.

Er is een paradoxale prijskloof ontstaan. Terwijl de wereldprijzen door de schaarste omhoog zijn geschoten, zijn de binnenlandse prijzen in Oekraïne ingestort omdat het graan niet vervoerd kan worden. Veel boeren kunnen niet eens hun basiskosten terugverdienen, waardoor ze niet in staat zijn om werknemers te betalen of essentiële brandstof en zaad voor wintergewassen aan te schaffen.

Strijd om alternatieve routes

Het wordt steeds moeilijker om alternatieve exportroutes te vinden. Hoewel voorheen gebruik werd gemaakt van spoorwegen en wegen, zijn de betrekkingen met buurlanden zoals Polen verslechterd door concurrentie. Bovendien hebben lage waterstanden in de Donau en gerichte aanvallen op spoorlijnen de mogelijkheden beperkt.

De Oekraïense centrale bank schat het verlies aan harde valuta voor dit jaar op 2,2 miljard euro, terwijl de UAC aangeeft dat boeren te maken hebben met 2,6 miljard euro aan extra logistieke kosten. De totale verliezen in de landbouw sinds 2022 bedragen inmiddels meer dan 78 miljard euro.

Dreigende voedselcrisis

Ondanks overheidsmaatregelen – zoals leningen tegen lage rente en noodhulp – blijft de situatie ter plaatse nijpend. Sommige bedrijfsleiders melden dat de kwaliteit van de oogst weliswaar hoger is dan vorig jaar, maar dat de prijzen met de helft zijn gekelderd. Dit heeft sommige producenten gedwongen hun tarwe met verlies te verkopen, alleen al om de basisbenodigdheden zoals diesel te kunnen betalen.

Deskundigen waarschuwen dat als boeren nu niet de middelen kunnen vinden om wintergewassen in te zaaien, de wereld binnen een jaar met een echte voedselcrisis te maken kan krijgen.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!