Key takeaways
- Belgische belastingplichtigen kunnen het ‘recht op fouten’ voortaan ook met terugwerkende kracht inroepen voor eerdere belastingfouten.
- Het Grondwettelijk Hof heeft die bescherming uitgebreid tot zaken die al in behandeling waren vóór de wetgeving van 2023.
- Eerlijke eerste overtreders ontlopen boetes, mits ze hun aangifte op tijd hebben ingediend.
Belgische belastingplichtigen die verwikkeld zijn in hun eerste geschil met de fiscus hebben een belangrijke juridische overwinning behaald. Het Grondwettelijk Hof heeft geoordeeld dat het ‘vermoeden van goede trouw’ bij een eerste belastingfout met terugwerkende kracht moet worden toegepast.
Door die uitspraak van 18 juni kunnen belastingplichtigen ook een beroep doen op de soepelere regels wanneer de fout werd begaan vóór de inwerkingtreding van de wet, op voorwaarde dat hun dossier nog niet definitief is afgehandeld.
Recht op fouten
Die juridische ontwikkeling vloeit voort uit een initiatief van de federale regering dat tot doel heeft een positievere relatie tussen de staat en haar burgers te bevorderen. De kern van dit beleid is het ‘recht op fouten, dat personen beschermt tegen sancties bij hun eerste belastingovertreding, mits zij te goeder trouw hebben gehandeld.
Die bescherming is echter niet universeel. Zij geldt niet voor gevallen waarin een belastingplichtige nalaat aangifte te doen of die na de officiële deadline indient.
Grondwettelijk Hof schrapt de tijdsbeperking
Oorspronkelijk was het de bedoeling van de regering dat die regel alleen van toepassing zou zijn op aanslagen die werden opgelegd na de publicatie van de wet in het Staatsblad op 29 juli 2023.
Het Grondwettelijk Hof heeft dit tijdschema echter vernietigd. Hiermee heeft het hof het voordeel uitgebreid tot fouten die vóór die datum zijn gemaakt, waardoor ook in eerdere zaken die nog in behandeling zijn, gebruik kan worden gemaakt van het vermoeden van goede trouw.
Juridische motivering
De motivering van het hof was gebaseerd op de gevestigde rechtsnorm dat gunstigere wijzigingen in strafrechtelijke of quasi-strafrechtelijke wetten met terugwerkende kracht moeten worden toegepast. De rechters merkten op dat belastingtoeslagen vaak onder die categorie vallen.
Ter illustratie vergeleek het hof de situatie met een verlaging van verkeersboetes, waarbij een lagere boete wordt toegepast op eerdere overtredingen als er nog geen definitieve uitspraak is gedaan. Bijgevolg kan elke belastingaanslag die nog niet definitief is en nog openstaat voor administratieve of gerechtelijke toetsing, nu profiteren van die terugwerkende clementie.
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
