Key takeaways

• Buitensporige uitgaven aan AI brengen het risico met zich mee dat er een systeemwijde zeepbel ontstaat die een economische ineenstorting kan veroorzaken. Dat zegt de Bank voor Internationale Betalingen (BIS).
• Circulaire financiering en ondoorzichtige boekhouding verbergen ernstige financiële kwetsbaarheden.
• Enorme energiebehoeften en hardwarekosten drijven de inflatie in de bredere economie op.

Financiële autoriteiten waarschuwen dat de huidige sterke stijging van de investeringen in AI, hoewel die de aandelenmarkten naar recordhoogtes stuwt, mogelijk een zeepbel creëert die een wijdverspreide economische ineenstorting zou kunnen veroorzaken. Dat schrijft Euronews. De Bank voor Internationale Betalingen (BIS) suggereert in haar meest recente jaarlijks economisch rapport dat de enorme kapitaaluitgaven in verband met AI systeemkwetsbaarheden in de hand werken. Pablo Hernández de Cos, algemeen directeur van de BIS, benadrukte dat beleidsmakers onmiddellijk moeten ingrijpen om een potentieel verwoestende marktcorrectie te voorkomen.

Meer dan 1 biljoen dollar aan AI-uitgaven 

De omvang van deze uitgaven is ongekend: de vijf grootste “hyperscalers” zullen naar verwachting tot en met 2026 meer dan 1 biljoen dollar uitgeven aan AI-infrastructuur. Dit investeringstempo overtreft vaak de werkelijke winst en kasstroom van deze bedrijven, waardoor sommige gedwongen zijn om zwaar op leningen te leunen.

De BIS constateert dat dat gedrag wordt gedreven door een ‘winner-take-all’-mentaliteit, waarbij bedrijven zwaar investeren in projecten met zeer speculatieve rendementen. Dat patroon weerspiegelt historische speculatieve rages – zoals de spoorwegrage in de 19e eeuw en de dotcom-zeepbel – die allemaal begonnen met echte innovatie, maar eindigden in ernstige recessies toen bleek dat de investeringsniveaus onhoudbaar waren.

Het gevaar van circulaire financiering

Het gebrek aan transparantie in de financiering en de opgeblazen aandelenwaarderingen vergroten het risico nog verder. De BIS wijst op “circulaire financiering”, een praktijk waarbij techreuzen investeren in AI-startups die vervolgens diezelfde middelen gebruiken om hardware en clouddiensten aan te schaffen bij de oorspronkelijke investeerders.

Bovendien waarschuwt Zhang Tao van de BIS dat, aangezien een groot deel van dit kapitaal wordt beheerd door particuliere kredietfondsen en hedgefondsen in plaats van door gereguleerde banken, een marktneergang sneller en heftiger zou kunnen plaatsvinden dan een standaard bankencrisis.

Hardware die snel veroudert

Er bestaan ook zorgen over de manier waarop deze bedrijven hun financiële resultaten rapporteren. Sommige critici stellen dat techbedrijven hun winsten kunstmatig opblazen door de geschatte levensduur van hun datacenterhardware te verlengen. Door het afschrijvingspercentage te vertragen, laten bedrijven hun winsten stabieler lijken dan ze in werkelijkheid zijn.

Aangezien AI-chips zich echter zo snel ontwikkelen, kan deze hardware veel eerder verouderd raken dan gerapporteerd, waardoor bedrijven met aanzienlijke verborgen verplichtingen komen te zitten. Sommige schattingen suggereren dat de totale kosten van deze uitbreiding van de infrastructuur de komende zes jaar wel 8 biljoen dollar (7 biljoen euro) zouden kunnen bedragen.

Bredere economische en inflatoire gevolgen

De gevolgen van de AI-boom sijpelen ook door in de bredere economie via inflatie en de vraag naar energie. Er ontstaat een “derde inflatiegolf” nu chipfabrikanten prioriteit geven aan dure AI-componenten, waardoor de prijzen van geheugen en opslag voor consumentenelektronica stijgen. Die trend heeft bedrijven als Apple, Sony en Microsoft al gedwongen hun prijzen te verhogen, wat een negatieve invloed heeft op de koersontwikkeling van hun aandelen.

Bovendien zal de enorme energiebehoefte van datacenters naar verwachting de elektriciteitskosten voor het grote publiek opdrijven, wat de inflatie verder aanwakkert, tenzij de beloofde productiviteitswinsten van AI uiteindelijk de kosten van goederen en diensten verlagen.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!

(ns)