Key takeaways
- IJsland stemt op 29 augustus over de hervatting van de toetredingsonderhandelingen met de EU.
- Restrictieve proefvoorwaarden voor nieuwe leden vormen volgens het land een bedreiging voor de aantrekkingskracht van de Unie.
- De invoering van de euro belooft verlichting van chronische inflatie en hoge rentetarieven.
Terwijl IJsland zich voorbereidt op een nationale stemming over de hervatting van de toetredingsonderhandelingen met de Europese Unie, heeft minister van Buitenlandse Zaken Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir Brussel gewaarschuwd tegen het opleggen van restrictieve voorwaarden aan nieuwe leden. In een gesprek met Euractiv suggereerde zij dat het invoeren van een proefperiode – waarin nieuwe leden geen volledig vetorecht en stemrecht hebben – de aantrekkingskracht van toetreding tot de Unie zou kunnen verminderen.
De roep om EU-waarborgen
De interne EU-discussie over “waarborgen” is grotendeels een reactie op het langdurige obstructiegedrag van Hongarije, met name wat betreft steun aan Oekraïne. Hoewel Gunnarsdóttir begrip toonde voor de wens van de EU om te voorkomen dat afzonderlijke landen cruciale beslissingen vertragen – na jarenlang te hebben te maken gehad met Viktor Orbán – waarschuwde ze dat het beperken van de invloed van een lidstaat op het buitenlands beleid en de belastingheffing een onaantrekkelijke strategie is.
Om te voorkomen dat het aanstaande referendum in IJsland op 29 augustus wordt bemoeilijkt, heeft de EU de invoering van deze nieuwe lidmaatschapsregels uitgesteld tot september.
Lichte voorkeur voor hervatting toetredingsonderhandelingen
Uit recente peilingen blijkt een lichte voorkeur onder IJslanders: 53,1 procent is voorstander van een hervatting van de toetredingsonderhandelingen. Hoewel IJsland in 2009, na een financiële ineenstorting, voor het eerst toetreding aanvroeg, werd het proces in 2013 stopgezet en werd de aanvraag uiteindelijk ingetrokken.
Momenteel maakt IJsland deel uit van de Europese Economische Ruimte, wat betekent dat het veel EU-wetgeving naleeft en toegang heeft tot de interne markt, zonder echter inspraak te hebben in het wetgevingsproces. De regering heeft het tijdschema voor het referendum versneld en de oorspronkelijke deadline van 2027 vervroegd.
Evenwicht in veiligheidsbanden
Vanuit veiligheidsoogpunt benadrukte Gunnarsdóttir het belang van collectieve eenheid, waarbij ze verwees naar de steun van de EU aan Denemarken en Groenland tijdens eerdere geopolitieke spanningen waarbij de Verenigde Staten betrokken waren.
Ze verduidelijkte echter dat het streven naar EU-lidmaatschap geen afkeer van Washington inhoudt. IJsland blijft een toegewijd NAVO-lid met een defensiepact met de VS en diversifieert eenvoudigweg zijn veiligheidsbanden door nieuwe afspraken te maken met partners zoals Finland, Duitsland, Canada en de EU.
Economische stabiliteit
Op economisch vlak stelt de minister van Buitenlandse Zaken dat toetreding tot de EU een logische stap is in de richting van stabiliteit. Hoewel IJsland de eerste nettobetaler aan de EU zou zijn sinds 1995, is Gunnarsdóttir van mening dat de financiële kosten minimaal zouden zijn in vergelijking met de lasten van de huidige nationale munteenheid.
Ze merkte op dat IJsland te kampen heeft met chronisch hoge rentetarieven en inflatie – die alleen door Rusland en Oekraïne worden overtroffen – en suggereerde dat de invoering van de euro de burgers de broodnodige verlichting zou bieden.
Strategische uitbreiding
Gunnarsdóttir sprak haar vertrouwen uit in de huidige onderhandelingskracht van IJsland en merkte op dat het land er financieel veel gezonder voorstaat dan tijdens de vorige poging. Zij is van mening dat de EU gemotiveerd is om een akkoord te sluiten om aan te tonen dat haar uitbreiding niet beperkt blijft tot Oost-Europa, maar zich ook uitstrekt naar het noordwesten.
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
(ns)
