Key takeaways
- Mark Rutte zal “discrete diplomatie” te zullen inzetten om de NAVO-doelstellingen voor militaire uitgaven af te dwingen.
- De bondgenoten streven ernaar om tegen 2035 5 procent van het bbp te besteden aan defensie en veerkracht.
Mark Rutte, secretaris-generaal van de NAVO, heeft gezegd een strategie van “strenge maar discrete” diplomatie te zullen gebruiken om ervoor te zorgen dat de bondgenoten zich aan hun verplichtingen inzake militaire uitgaven houden.
Tijdens een toespraak op een evenement van de Atlantic Council in Washington benadrukte Rutte dat het verhogen van defensiebegrotingen vaak tot interne politieke debatten leidt – waarbij hij het Verenigd Koninkrijk, Italië en Nederland als voorbeelden noemde – maar dat het de fundamentele plicht van elke regering is om de nationale veiligheid te waarborgen.
NAVO-top in Ankara
Een belangrijk aandachtspunt voor de komende NAVO-top in Ankara, Turkije, zal het vaststellen zijn van een „geloofwaardig traject“ waarmee de leden tegen 2035 5 procent van hun economische output aan defensie kunnen besteden.
Deze doelstelling bestaat uit een toezegging van 3,5 procent voor kernverdediging en 1,5 procent voor bredere inspanningen op het gebied van veerkracht. Rutte verdedigde de kernstreefcijfer van 3,5 procent als een weloverwogen noodzaak in plaats van een willekeurig cijfer, waarbij hij opmerkte dat, hoewel het grootste deel van Europa en Canada goed op schema liggen, hij achter de schermen druk zal uitoefenen op landen die achterblijven.
Russische dreiging
De urgentie van deze doelstellingen wordt onderstreept door de dreiging vanuit Rusland. Rutte stelde dat Vladimir Poetin niet wordt afgeschrikt door beloften, maar door de daadwerkelijke uitvoering van deze uitgavendoelstellingen. Er is echter sprake van interne wrijving in het Verenigd Koninkrijk, waar voormalig minister van Defensie John Healey aftrad door een financieringstekort.
Critici stellen dat de huidige koers van het Verenigd Koninkrijk – met een prognose van 2,68 procent van het bbp in 2030 – het doel van 3,5 procent voor 2035 onwaarschijnlijk maakt. Desondanks is premier Keir Starmer van plan om vóór de top op 7 juli een investeringsplan voor defensie bekend te maken, hoewel de uitvoering daarvan aan zijn opvolger, Andy Burnham, zal toekomen.
Gespannen betrekkingen met de Verenigde Staten
De spanningen worden verder gecompliceerd door het standpunt van de Verenigde Staten. President Donald Trump heeft de NAVO bekritiseerd als een “papieren tijger” en stelt dat de VS onevenredig veel financiert voor de veiligheid van andere landen. Deze opvatting werd herhaald door de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth, die onlangs een evaluatie van de Amerikaanse troepen in Europa heeft geïnitieerd en vraagtekens plaatste bij de inzet van bondgenoten die geen duidelijke financieringsplannen hebben.
In een poging de eenheid te behouden, heeft Rutte Trump geprezen voor het stimuleren van een verhoging van de uitgaven van de lidstaten en benadrukt dat de Europese bondgenoten de VS tijdens recente conflicten grotendeels hebben gesteund. Hij beschouwde de huidige meningsverschillen als een natuurlijk kenmerk van democratische allianties en zette deze af tegen de starheid van dictaturen. Rutte concludeerde dat een sterke trans-Atlantische band essentieel is, waarbij hij opmerkte dat de Europese stabiliteit fungeert als een cruciaal platform voor machtsprojectie dat de Verenigde Staten beschermt tegen Russische agressie. (fc)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
