Key takeaways

• Het conflict met Iran stimuleert de wereldwijde diversificatie van energiebronnen om de afhankelijkheid van de Perzische Golf te verminderen.
• Tijdens energiecrises krijgen nationale veiligheidsprioriteiten vaak voorrang boven klimaatdoelstellingen.
• Verschillende regio’s maken gebruik van de onrust om ofwel de export van fossiele brandstoffen ofwel groene technologie te stimuleren.

Het conflict met Iran stuurt het mondiale energielandschap in de richting van een gefragmenteerde toekomst, waardoor de rivaliteit tussen traditionele fossiele brandstoffen en duurzame energie wordt aangewakkerd, schrijft Politico.

Hoewel sommigen dit zien als een tweestrijd waarin de ene partij over de andere moet zegevieren, wijzen historische precedenten op een complexer resultaat. Het is mogelijk dat zowel de Verenigde Staten als China hun positie versterken – de eerste door de olieproductie te verhogen en de tweede door het mondiale bereik van zijn industrie voor elektrische voertuigen (EV) uit te breiden.

Lessen uit de jaren 70

Deskundigen wijzen erop dat de huidige gebeurtenissen een weerspiegeling zijn van de energieschokken van vijf decennia geleden. Na de Arabische olie-embargo’s stapten landen af van ruwe olie voor elektriciteitsopwekking, maar gingen tegelijkertijd op zoek naar nieuwe boorlocaties in voorheen dure regio’s.

In dit tijdperk nam het gebruik van kernenergie toe en ontstond de sector voor vloeibaar aardgas (lng), terwijl er brandstofefficiëntienormen werden ingevoerd om de levensvatbaarheid van het van olie afhankelijke vervoer te behouden.

Veiligheid boven duurzaamheid

Een soortgelijk patroon zou zich kunnen voordoen nu de Verenigde Staten en Iran toewerken naar de heropening van de Straat van Hormuz. In tegenstelling tot de jaren 70 draait het bij het huidige streven naar energiezekerheid echter niet uitsluitend om de kosten; het gaat om de betrouwbaarheid en de herkomst van de bron. Hoewel klimaatverandering een mondiale prioriteit blijft, krijgt de onmiddellijke noodzaak van een veilige energievoorziening vaak voorrang boven milieudoelstellingen.

Politieke standpunten verschillen per regio. In Europa stellen leiders dat de crisis hun ommezwaai naar hernieuwbare energie en elektrische voertuigen rechtvaardigt, om schommelende prijzen van fossiele brandstoffen te vermijden. De regering-Trump daarentegen pleit voor “energiedominantie” en beschouwt de onrust als een rechtvaardiging om de Amerikaanse olie- en gasexport op te voeren. Die divergentie is geworteld in de geografie: Europa en Azië zijn sterk afhankelijk van import, terwijl de VS een toonaangevende wereldwijde exporteur is.

Evolutie van alternatieven

De historische verschuiving weg van olie bij de elektriciteitsopwekking was ingrijpend. Zo hebben Japan en Frankrijk olie vrijwel volledig uit hun elektriciteitsmix verwijderd door die te vervangen door kernenergie en steenkool. Het vervoer bleef echter hardnekkig gebonden aan vloeibare brandstoffen, wat leidde tot een sterke stijging van de productie uit de Noordzee en Alaska.

Tegenwoordig is de beschikbaarheid van alternatieven anders. Zonne-energie en elektrische voertuigen zijn nu serieuze concurrenten, waarbij Chinese elektrische voertuigen steeds kosteneffectiever worden.

Belemmeringen

Desondanks verloopt de transitie niet vlekkeloos. Sceptici wijzen op ontoereikende laadnetwerken en politiek protectionisme als belemmeringen voor de acceptatie van elektrische voertuigen in opkomende markten. Bovendien heeft de schade aan de lng-installaties in Qatar sommige Aziatische landen gedwongen terug te vallen op steenkool.

Toekomst van diversificatie

Uiteindelijk kan de crisis een permanente verschuiving van investeringen weg uit het Midden-Oosten teweegbrengen, wat ten goede komt aan producenten in Noord- en Zuid-Amerika.

Hoewel het conflict de wereldwijde acceptatie van Chinese elektrische voertuigen en groene energie in Europa zou kunnen versnellen, wakkert het tegelijkertijd het Amerikaanse streven naar onafhankelijkheid van fossiele brandstoffen aan. Het resultaat is geen totale overwinning voor één energiebron, maar een strategische diversificatie gericht op het verminderen van de afhankelijkheid van de Perzische Golf.

(at)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!