Key takeaways
- Door de stijgende levenscycluskosten wordt de F-35 een enorme financiële last voor de internationale partners.
- Slechte prognoses en genegeerde waarschuwingen hebben de verwachte uitgaven van Denemarken met 25 procent doen stijgen.
- Zwitserland heeft zijn vliegtuigorder drastisch ingekrompen om de torenhoge aanschafprijzen tegen te gaan.
De F-35 stealthjager, nu al het duurste project in de geschiedenis van het Amerikaanse ministerie van Defensie, wordt een steeds duurdere last voor zijn internationale partners. Recente financiële evaluaties hebben een trend van stijgende levenscycluskosten aan het licht gebracht, waardoor het International Institute for Strategic Studies (IISS) de situatie omschrijft als ‘meer betalen voor minder’.
Gestegen budget in Denemarken
In Denemarken heeft een eerste audit in bijna tien jaar door de Nationale Rekenkamer (Rigsrevisionen) een aanzienlijk financieel tekort aan het licht gebracht. De geraamde kosten voor de exploitatie van de straaljagers over een periode van 30 jaar zijn gestegen van een oorspronkelijke schatting van 7,64 miljard euro tot ongeveer 9,53 miljard euro.
Deze stijging van 25 procent is het gevolg van hoger dan verwachte operationele kosten, stijgende personeelslonen en de uitgaven in verband met wereldwijd onderhoud en systeemupgrades. Ondanks deze stijging van bijna 1,89 miljard euro zou Denemarken nog steeds van plan zijn om 16 extra vliegtuigen aan te schaffen.
NAVO-beperkingen
De auditors bekritiseerden Deense defensieambtenaren omdat ze te optimistische prognoses gebruikten en de kostenramingen tien jaar lang niet hadden bijgewerkt. Ze merkten op dat waarschuwingen van het F-35-programmabureau werden genegeerd en dat de financiële gevolgen van de uittreding van Turkije uit het project – waardoor schaalvoordelen afnamen – over het hoofd werden gezien.
Er bestaat nu bezorgdheid dat deze overschrijdingen ofwel een verhoging van de totale defensiebegroting noodzakelijk zullen maken, ofwel bezuinigingen in andere militaire sectoren zullen afdwingen. Door zijn NAVO-verplichtingen kan Denemarken zijn bestelling niet zomaar verminderen, aangezien het al 23 straaljagers in ontvangst heeft genomen.
Deense auditors hebben aangedrongen op frequentere financiële evaluaties voor grote aankopen, met name wanneer vliegtuigen nog steeds ingrijpende hardware- en software-upgrades ondergaan.
Zwitserse bezuinigingen op aankopen
Ook Zwitserland is door stijgende prijzen gedwongen zijn ambities bij te stellen. Het Zwitserse ministerie van Defensie was oorspronkelijk van plan 36 F-35A Lightning II-straaljagers aan te schaffen, maar heeft de bestelling teruggebracht tot 30 vliegtuigen om binnen het budget te blijven.
De aankoop is de duurste defensieaankoop in de Zwitserse geschiedenis, wat nog verder werd bemoeilijkt door onderhandelingen waarbij de prijs voor de oorspronkelijke vlootomvang met ongeveer 1,3 miljard Zwitserse frank (1,41 miljard euro) had kunnen stijgen. (fc)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
