Key takeaways
- De operationele paraatheid van de F-35 is gedaald tot een kritische 25 procent volledige missiecapaciteit.
- Voor herstel is 13,7 miljard dollar nodig om enorme tekorten in onderhoud en toeleveringsketen te overbruggen.
- Door gebrekkige beloningsstructuren ontving Lockheed Martin miljoenen ondanks het niet halen van prestatiedoelstellingen.
Een recente analyse van het Government Accountability Office (GAO) onthult een verontrustende daling in de operationele beschikbaarheid van de F-35 Lightning II. Tegen het boekjaar 2025 is het percentage “volledig inzetbaar” gedaald tot slechts 25 procent, tegenover 38 procent in 2021.
Ook het bredere percentage “mission capable”, dat vliegtuigen bijhoudt die ten minste één missie kunnen uitvoeren, in dezelfde periode daalde van 67 procent naar 44 procent. Luchtmachtfunctionarissen hebben deze tekortkomingen in verband gebracht met corrosie, een gebrek aan reserveonderdelen en softwareproblemen die nieuwere vliegtuigen treffen.
De Global Support Solution
Om deze tekortkomingen aan te pakken, heeft het F-35 Joint Program Office (JPO) in juni 2025 de Global Support Solution (GSS) Reset geïntroduceerd. Deze strategie heeft tot doel de volledige missiecapaciteit tegen 2030 te herstellen tot 65 procent en de algemene missiecapaciteit tot 80 procent. Dit herstel vereist echter een aanzienlijke financiële impuls; het JPO schat dat er tot 2031 13,7 miljard dollar extra nodig is.
Slechts een klein deel hiervan is specifiek bestemd voor de GSS Reset, terwijl de resterende 11,5 miljard dollar alleen al nodig is om bestaande begrotingstekorten in het vliegtuigonderhoud te dekken.
Kwetsbaarheid van de toeleveringsketen en toekomstige risico’s
Ondanks deze plannen waarschuwt de GAO dat de paraatheid verder kan verslechteren voordat er verbetering zichtbaar is, mogelijk pas eind 2026. Een belangrijke hindernis is het vermogen van de particuliere sector om cruciale hardware te leveren. Een onderzoek van Lockheed Martin identificeerde 48 specifieke onderdelen, waaronder vliegtuigkappen, die de toeleveringsketen niet in voldoende hoeveelheden kan produceren.
Deze kwetsbaarheid wordt nog versterkt door stijgende kosten; tegen het midden van de jaren 2030 voorspelt de GAO een jaarlijks financieringstekort van 1,2 miljard dollar, een cijfer dat wellicht een onderschatting is omdat het geen rekening houdt met de toegenomen vlieguren als gevolg van recente operaties.
Gebrekkige administratie
Het rapport wijst ook op een tekortkoming in het systeem van financiële prikkels dat wordt gebruikt om aannemers te motiveren. Tussen 2020 en 2023 ontving Lockheed Martin meer dan 114 miljoen dollar aan stimuleringsvergoedingen, ondanks stagnerende paraatheidsniveaus. De GAO constateerde dat het JPO de prestatiegegevens regelmatig naar boven bijstelde om rekening te houden met factoren buiten de controle van het bedrijf, waardoor Lockheed aanzienlijk meer kon verdienen dan op basis van de ruwe gegevens het geval zou zijn geweest.
Bovendien had het JPO moeite met elementaire administratie: het leverde drie verschillende versies van zijn betalingsspreadsheets aan en gebruikte formules die afweken van officiële contracten.
Reactie van de sector
Hoewel Pratt & Whitney naar verluidt sinds 2022 zijn doelstellingen voor motoronderhoud heeft gehaald, blijft de rol van Lockheed Martin onder de loep liggen. Een woordvoerder van het bedrijf verklaarde dat Lockheed meer dan 2 miljard dollar aan voorfinanciering heeft geïnvesteerd om de levering van onderdelen te versnellen. Ondertussen heeft het JPO zich akkoord verklaard met de bevindingen en aanbevelingen van de GAO.
Desondanks blijft de GAO sceptisch over de huidige contracten die lopen tot 2028, waarbij wordt opgemerkt dat deze geen prikkels bevatten die gekoppeld zijn aan volledige missiecapaciteit en in plaats daarvan gebruikmaken van doelstellingen die achterblijven bij de eigen doelstellingen van het programma. (jv)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
