Key takeaways
- Het vertrouwen van Europa in de VS als betrouwbare militaire bondgenoot is sterk gedaald.
- Landen geven nu prioriteit aan strategische autonomie om de onbetrouwbaarheid van de VS te compenseren.
- EU-burgers steunen lokale militaire aankopen ondanks geschillen over financiering.
Een recent onderzoek van de European Council on Foreign Relations (ECFR) in 15 landen laat een aanzienlijke daling zien in het Europese vertrouwen in de Verenigde Staten. Uit de gegevens van The Guardian blijkt dat slechts 11 procent van de deelnemers de VS momenteel als bondgenoot beschouwt, een scherpe daling ten opzichte van 22 procent eind 2024. De meeste respondenten in de onderzochte gebieden zijn er nu van overtuigd dat de VS geen militaire steun zou bieden als hun land zou worden aangevallen.
Oorzaken van het afnemende vertrouwen
Deze afbrokkeling van het vertrouwen wordt grotendeels toegeschreven aan het optreden van het Amerikaanse presidentschap. Dat gaat over de dreigementen met betrekking tot Groenland, hints over troepenterugtrekkingen uit Europa en een algemeen gebrek aan betrokkenheid bij de NAVO. Bijgevolg kiezen veel Europeanen voor een meer pragmatische aanpak. Hierbij trachten ze de risico’s van Amerikaanse onbetrouwbaarheid te beperken door hun eigen regionale veiligheidskaders te versterken.
Het streven naar strategische autonomie
Volgens ECFR-fellows Jana Kobzová en Paweł Zerka is er een groeiende behoefte aan strategische autonomie. Uit de enquête blijkt dat er een sterke drang bestaat om Europa zelfredzamer te maken. De meeste burgers hopen echter nog steeds dat de betrekkingen met Washington zullen verbeteren na afloop van de ambtstermijn van Donald Trump.
Deze verschuiving komt tot uiting in de toegenomen bereidheid van Europeanen om de defensiebegrotingen te verhogen en in een hernieuwd vertrouwen dat naburige EU-landen hulp zouden bieden tijdens een crisis.
Militaire aankopen en financiële hindernissen
De wens naar onafhankelijkheid strekt zich uit tot militaire aankopen, waarbij een overgrote meerderheid van de respondenten, met name in Denemarken, Nederland en Zweden, een “koop Europees”-strategie steunt om de afhankelijkheid van Amerikaanse hardware te verminderen.
Bovendien is bijna de helft van de ondervraagden voorstander van het concept van collectieve EU-leningen om deze defensieverbeteringen te financieren. Deze ambitie stuit echter op een hindernis. Een meerderheid van de mensen in landen als Italië, Oostenrijk en Duitsland is namelijk niet bereid om te bezuinigen op andere openbare diensten om militaire groei te financieren.
Aanhoudende verdeeldheid over de NAVO en regionale kwesties
Ondanks deze spanningen blijft het publiek terughoudend om bestaande structuren volledig af te breken. Slechts 29 procent is voorstander van de vervanging van de NAVO door een op de EU gerichte defensieorganisatie. Andere geopolitieke standpunten blijven verdeeld. Er bestaat enerzijds een sterke consensus tegen het hervatten van de energie-import uit Rusland. Anderzijds blijft de mening verdeeld over de onmiddellijke toetreding van Oekraïne tot de Europese Unie.
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
