Key takeaways

• De fiscus voert de strijd tegen niet-gemelde renovaties op, met een sterke stijging van administratieve boetes die kunnen oplopen tot 3.000 euro.
• Eigenaars zijn wettelijk verplicht om renovaties die de waarde of het comfort van hun woning verhogen binnen 30 dagen te melden.
• Ook gemeenten spelen een actievere rol in de handhaving.

Zowel gemeentelijke autoriteiten als de belastingdienst intensiveren hun toezicht op niet-geregistreerde woningrenovaties. Eigenaren die renovaties niet melden, lopen een steeds groter risico op financiële sancties.

Administratieve boetes

Uit gegevens die De Tijd heeft verkregen van de Federale Overheidsdienst Financiën blijkt dat er vanaf 2024 719 administratieve boetes zijn opgelegd voor een totaalbedrag van 1,1 miljoen euro. Die sancties zijn gericht op eigenaren die hebben nagelaten uitbreidingen of aanpassingen te melden die het kadastraal inkomen (KI) zouden kunnen verhogen. Aangezien het KI als basis dient voor de berekening van de onroerende voorheffing, leidt het kunstmatig laag houden ervan tot lagere jaarlijkse betalingen.

Het aantal boetes is sterk gestegen, van 61 gevallen in 2024 tot 459 in 2025, met 199 gevallen die al zijn geregistreerd voor 2026. De individuele boetes variëren tussen 250 en 3.000 euro, met een mediaan van 2.000 euro en een gemiddelde van 1.519 euro.

Gefaseerde handhavingsstrategie

Volgens Francis Adyns, een woordvoerder van de FOD Financiën, bevindt dit handhavingssysteem – geïmplementeerd door de Algemene Dienst Patrimoniale Documentatie – zich nog in een vroeg stadium. Hij suggereert dat het aantal boetes waarschijnlijk zal stijgen naarmate de procedures in alle provincies volledig worden uitgerold.

Meldingsplicht

Wettelijk gezien moet elke verbouwing die het wooncomfort of de huurwaarde van een woning verbetert, binnen 30 dagen na voltooiing worden gemeld. Hoewel vergunde werkzaamheden vaak automatisch via de gemeente aan het register worden doorgegeven, moeten degenen die zonder vergunning renoveren hun wijzigingen vrijwillig melden.

Om omissies op te sporen, maakt de belastingdienst gebruik van inspecties ter plaatse en digitale monitoring, waaronder het scannen van vastgoedwebsites op foto’s die in tegenspraak zijn met officiële gegevens.

Gemeenten krijgen actievere rol

Bovendien merkt de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) op dat de federale overheid gemeenten aanspoort om proactiever te zijn. Lokale besturen identificeren nu woningen die officieel geen moderne voorzieningen hebben – zoals centrale verwarming of badkamers – en sturen de eigenaren aangifteformulieren.

Nathalie Debast van de VVSG benadrukt dat dit initiatief is ingegeven door fiscale rechtvaardigheid en een lang gekoesterde wens om de kadastrale waarden te actualiseren, die sinds 1975 niet meer fundamenteel zijn herzien. Die inspanning zorgt er ook voor dat gemeenten hun rechtmatige aandeel in de opbrengsten uit onroerendgoedbelasting ontvangen.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!