Key takeaways
- Brazilië gaat 20 extra Saab Gripen-straaljagers aanschaffen om een vloot van 56 vliegtuigen te bereiken.
- Door de toenemende binnenlandse productie evolueert het land van koper naar ontwikkelaar van lucht- en ruimtevaarttechnologie.
- Moderne gevechtsvliegtuigen vervangen verouderde F-5’s om uitgestrekte maritieme zones en het luchtruim te beveiligen.
Brazilië is van plan zijn luchtverdedigingscapaciteiten uit te breiden door 20 extra Saab Gripen E/F-gevechtsvliegtuigen aan te schaffen. Zoals op 4 juni aangekondigd door de ministers van Defensie van Brazilië en Zweden, zou deze uitbreiding de verwachte vloot van de Braziliaanse luchtmacht vergroten van 36 naar 56 vliegtuigen. Brazilië wil zo de uitfasering van verouderde, Amerikaanse F-5-straaljagers versnellen. Het land kan zijn uitgestrekte maritieme en luchtruimgebieden dan beter beschermen met een moderne, duurzame gevechtsmacht.
Versterking van de binnenlandse productie
Het besluit volgt op twee cruciale mijlpalen: de introductie in maart 2026 van de eerste Gripen E die op Braziliaanse bodem is geassembleerd en de onthulling op 2 juni van de tweezitsvariant Gripen F. Die mijlpalen betekenen dat Brazilië is overgegaan van louter koper naar een centrale rol in de productie en ontwikkeling van het programma. Door de vloot uit te breiden, wil Brazilië zijn gevechtsgereedheid versterken, zijn binnenlandse lucht- en ruimtevaartindustrie ondersteunen en de Gripen tot halverwege deze eeuw tot de belangrijkste pijler van zijn luchtmacht maken.
Verdieping van partnerschap tussen Brazilië en Zweden
Naast de hardware verdiepen Brazilië en Zweden hun partnerschap via een gepland innovatiecentrum. Dat centrum zou zich richten op software-evolutie, onderhoudstechnologieën en toekomstige missiecapaciteiten. Saab is ook van plan zijn aanwezigheid op het gebied van onderzoek en ontwikkeling in Brazilië uit te breiden, in het besef dat de werkelijke waarde van het programma ligt in de technische en industriële infrastructuur die het creëert. Als de vloot 56 vliegtuigen bereikt, zou Brazilië beschikken over de op één na grootste Gripen-vloot ter wereld, met een netwerk van in eigen land gebouwde straaljagers die via Link BR2 zijn geïntegreerd en zijn uitgerust met geavanceerde Meteor-raketten.
Operationele kloof dichten
De drang naar meer vliegtuigen is geworteld in een kloof tussen de huidige inventaris en de operationele behoeften. De Braziliaanse luchtmacht heeft aangegeven dat er 50 tot 60 gevechtsvliegtuigen nodig zijn om 8,5 miljoen vierkante kilometer land en 3,6 miljoen vierkante kilometer van de exclusieve economische zone adequaat te bestrijken.
Dat uitgestrekte gebied omvat cruciale olie- en gaslocaties, het Amazonegebied en belangrijke bevolkingscentra. Met slechts 36 straaljagers is het aantal vliegtuigen dat na onderhoud en training beschikbaar is voor actieve dienst onvoldoende. Door het aantal te verhogen tot 56 komt de strijdmacht in lijn met de ondergrens van de vereiste drempel van het leger.
Vervanging van verouderde technologie
Hoewel de Braziliaanse F-5-vloot in 2020 upgrades heeft ondergaan, waaronder nieuwe radars en elektronische oorlogsvoering-systemen, hebben de vliegtuigrompen zelf te lijden onder decennia van structurele slijtage. De overgang naar de Gripen lost twee problemen tegelijk op: het vervangen van verouderde vliegtuigen en het herstellen van de totale omvang van de jachtvliegtuigvloot. Brazilië stapt zo af van technologie uit het Koude Oorlog-tijdperk. De nieuwe vloot blijft naar verwachting tot in de jaren 2060 inzetbaar.
Industriële efficiëntie
Vanuit industrieel oogpunt is de timing ideaal. De productielijnen, het gereedschap en het opgeleide personeel zijn al aanwezig in de Braziliaanse vestigingen van Embraer en Saab. De toevoeging van 20 extra straaljagers maakt gebruik van een bestaand systeem.
Dat is met name waardevol voor Saab, aangezien de wereldwijde vraag naar de Gripen sterk stijgt met orders uit Zweden, Colombia en Thailand, en potentiële interesse vanuit Oekraïne en Canada. Het beschikken over een functionele productielijn in Brazilië biedt Saab essentiële flexibiliteit in de productie.
Geavanceerde mogelijkheden van de Gripen E/F
Technologisch gezien biedt de Gripen E/F een enorme sprong voorwaarts tegenover de F-5. Het toestel beschikt over een krachtige General Electric F414-motor, een aanzienlijk grotere interne brandstofcapaciteit voor een groter bereik en de geavanceerde Raven AESA-radar voor superieure off-axis-doelbepaling. Het vliegtuig is ook uitgerust met de Arexis-suite voor elektronische oorlogsvoering en het Skyward-G-infraroodsysteem. Met tien wapenstations kan het een zware lading precisiegeleide munitie en antischipraketten vervoeren.
Een uniek aspect van het Braziliaanse programma is de gezamenlijke ontwikkeling van de Gripen F. In tegenstelling tot standaardtrainers behoudt deze tweezitsversie volledige gevechtscapaciteiten. Het tweede bemanningslid is bedoeld om de overweldigende stroom aan gegevens, sensoren en datalinks tijdens complexe langeafstands- of elektronische oorlogsvoeringmissies te beheren, en kan uiteindelijk onbemande drones coördineren.
Op weg naar volledige operationele status
De overgang naar operationele status is al in gang gezet. Begin 2026 zijn Gripen E-jets begonnen met het uitvoeren van taken op het gebied van luchtruimsoevereiniteit en Quick Reaction Alert. Brazilië heeft daarnaast met succes de Meteor-raket getest. Dit wapen heeft een groot bereik en creëert een brede ontsnappingszone, waardoor de Gripen zijn rol als moderne onderscheppingsjager verder versterkt.
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
