Key takeaways

• Recent werd het EU-Mercosur-handelsakkoord ondertekend en voorlopig geïmplementeerd door de Europese Commissie.
• President Emmanuel Macron stuurde in 2024 nog sms-berichten naar Ursula Von der Leyen om de onderhandelingen voor dat akkoord te stoppen.
• Nu is er controverse rond het wanbeheer van deze berichten.

Op 9 januari 2026 was er een stemming in de Europese Raad over het EU-Mercosur-handelsakkoord. De ondertekeningsceremonie van het EU-Mercosur-handelsakkoord vond plaats op 17 januari. Frankrijk was een van de landen die tegen dit akkoord was. President Emmanuel Macron stuurde in 2024 naar Von der Leyen om de onderhandelingen. Nu is er hier controverse over. Dat meldt POLITICO.

Wat is ook alweer het EU-Mercosur-handelsakkoord?

Het vrijhandelsakkoord tussen de Europese Unie en Mercosur is een ondertekend, maar nog niet geratificeerd vrijhandelsakkoord. De Europese Unie en het Zuid-Amerikaanse handelsblok Mercosur bereikten hierover in 2019 in principe overeenstemming. De geplande overeenkomst werd op 28 juni 2019 aangekondigd tijdens de G20-top in Osaka in 2019, na twintig jaar onderhandelingen. Na ratificatie zullen zowel de EU als Mercosur de invoerrechten op 91-92 procent van de export geleidelijk verlagen over een periode van 15 jaar. Bovendien zullen zij de invoerquota voor diverse producten verhogen.

Macrons sms-berichten naar Von der Leyen

De transparantietoezichthouder van de EU heeft de Commissie beschuldigd van wanbeheer. Dit deed zij omdat zij een sms-bericht van de Franse president Emmanuel Macron aan Ursula von der Leyen, het hoofd van de EU-uitvoerende macht, niet heeft bewaard. In dit bericht riep Macron op tot een opschorting van de gesprekken over een belangrijke handelsdeal met Latijns-Amerika.

Macrons sms-bericht begin 2024, exclusief gerapporteerd door POLITICO, probeerde de gesprekken over het handelsakkoord met het Mercosur-blok te stoppen in het zicht van de finishlijn. De deal werd pas aan het begin van dit jaar goedgekeurd door een gekwalificeerde meerderheid van de EU-lidstaten. Dit gebeurde tegen de weerstand van een door Frankrijk geleide minderheid. Uiteindelijk trad het op 1 mei voorlopig in werking.

Aanbeveling van EU-Ombudsman

Breder gezegd, in een aanbeveling gepubliceerd op vrijdag, zei EU-Ombudsman Teresa Anjinho dat von der Leyen en andere EU-commissarissen alle sms-berichten met staatshoofden en regeringsleiders moeten bewaren. Dit geldt ook voor diegenen die automatisch worden verwijderd.

De aanbeveling komt als onderdeel van een onderzoek dat is ontstaan nadat POLITICO op 30 januari 2024 meldde dat Macron von der Leyen privé had ge-sms’t in een poging om de handelsdeal tussen de EU en Mercosur te dwarsbomen. Mercosur is een handelsblok dat Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay omvat.

Onderzoek naar de sms-berichten

De toezichthouder startte het onderzoek afgelopen september, nadat Follow the Money-journalist Alexander Fanta toegang tot het bericht had aangevraagd. De Commissie erkende het bestaan van het bericht, maar zei dat het automatisch was verwijderd. Dit kwam doordat de functie voor “verdwijnende berichten” van de Signal-app was geactiveerd.

De ombudsvrouw zei dat de Commissie in de toekomst “moet zorgen dat alle tekst- en instantberichten met betrekking tot het beleid, de activiteiten en de beslissingen van de Commissie, uitgewisseld tussen staatshoofden of regeringsleiders, of ministers, en leden van de Commissie, inclusief diegene die onderhevig zijn aan automatische verwijdering na een bepaalde tijdsperiode, op de juiste wijze worden bewaard voor een redelijke periode.” De toezichthouder bekritiseerde ook de Commissie. Dit deed zij omdat het 15 maanden duurde voordat er op het verzoek om toegang tot het sms-bericht werd gereageerd. Verder zei ze dat ze niet kon uitsluiten dat de Commissie het bericht mogelijk had verwijderd na ontvangst van het verzoek om toegang.

“De manier waarop de Commissie het verzoek om openbaarmaking van de klager behandelde, vormde wanbeheer”, schreef Anjinho.

Spijt

In een verklaring aan Politico beklemtoonde de woordvoerder van de Europese Commissie, Balazs Ujvari, dat de beschuldiging van wanbeheer alleen betrekking had op de vertraging in het reageren op het verzoek en niet op het feit dat het bericht niet werd bewaard. “De Commissie betreurt het feit dat de heer Fanta geen eerste antwoord heeft ontvangen. Dit was te wijten aan een administratieve vergissing. Niet elke administratieve vergissing vormt automatisch wanbeheer”, zei Uivari.

Terwijl hij beloofde dat de Commissie de bevindingen van de ombudsman “zorgvuldig zal analyseren”, wees Ujvari erop dat “de Voorzitter van de Commissie en de Staatshoofden en Regeringsleiders de mogelijkheid moeten hebben om in een sfeer van wederzijds vertrouwen en vertrouwelijkheid uit te wisselen, wat de soepelheid van de uitwisselingen bevordert.” Von der Leyens omgang met sms-berichten is al onder de loep genomen.

In mei vorig jaar oordeelde een EU-rechter dat de Europese Commissie fout zat door de toegang te weigeren tot von der Leyens sms-berichten met Pfizer-CEO Albert Bourla op het hoogtepunt van de Covid-19-pandemie. In dat geval heeft de Europese Commissie de betreffende teksten ook beoordeeld voordat ze verloren gingen. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!