Key takeaways

• In Tirana, hoofdstad van Albanië, vinden protesten plaats tegen de plannen van Jared Kushner.
• Hij wil een luxe resort uitbouwen in het natuurgebied van flamingo’s.
• De protesten gaan gepaard met waterkanonnen en beweringen rond antisemitisme.

De laatste tijd vinden er in Albanië grote protesten plaats. Dit komt door de Amerikaanse investeerder en schoonzoon van Donald Trump. Hij heeft dankzij zijn voorgestelde megabouwproject een grote terugslag veroorzaakt in Tirana. Dat meldt Politico.

Protesten in Tirana

De flamingo is een onwaarschijnlijke mascotte geworden van de toenemende protesten in Albanië tegen een voorgesteld resort gesteund door Donald Trumps schoonzoon, Jared Kushner, dat de broedgrond van de vogels zou aantasten. Op de hoofdlaan van Tirana verzamelden zich woensdag duizenden demonstranten voor de vierde nacht van grootschalige protesten tegen de ontwikkeling. De menigte zwaaide met Albanese vlaggen, borden met eigenaardige leuzen en grote, flamingovormige kartonnen uitsneden op stokken.

“Albania is niet te koop”, stond op een bordje. “Waar zullen ze nu wonen?” stond er op een ander bord, vergezeld van een afbeelding van de roze steltloper.

Plannen Kushner

Jared Kushner is een vastgoedontwikkelaar, investeerder en onderhandelaar van de regering-Trump over Gaza, Iran en Oekraïne. In 2024 kondigde hij plannen aan voor zijn private equityfirma, Affinity Partners, om een groot luxe resort te ontwikkelen op het Albanese Sazan-eiland en de Zvernec-kust nabij Vlora. Dit resort biedt de mogelijkheid voor tot 10.000 hotelkamers. Hij bezocht de locatie met zijn vrouw, Ivanka Trump, in januari 2026. Ondertussen bevestigde de Albanese premier Edi Rama in april aan Politico dat de gesprekken over het project doorgingen.

De voorgestelde ontwikkeling ligt binnen een ooit beschermd natuurlijk ecosysteem dat de thuisbasis is van flamingo’s, meer dan 200 soorten trekvogels, Middellandse Zee-monkrobben en broedende zeeschildpadden. Maar omstreden wijzigingen in de Albanese wet op beschermde gebieden in 2024 hebben de weg vrijgemaakt voor toeristische ontwikkelingen in sommige beschermde gebieden.

Eerder op woensdag vertelde Rama aan CNN International dat het project nog niet bestaat en dat de milieueffectbeoordeling nog steeds wordt uitgevoerd. Hij voegde er ook aan toe dat “de uitdaging niet is om beton over de hoofden van flamingo’s te gieten”. De uitdaging is om te bewijzen dat ontwikkeling en natuur niet alleen naast elkaar kunnen bestaan. Volgens hem hebben natuur en ontwikkeling elkaar bovendien nodig.

Uitbreiding protesten

De controverse nam toe eind mei, toen ontwikkelaars een deel van de locatie met prikkeldraad afschermden. Dit leidde tot demonstraties, confrontaties met particuliere beveiligers, verschillende arrestaties en de opsluiting van een beveiliger die beschuldigd werd van het aanvallen en onrechtmatig vasthouden van een demonstrant. De protesten hebben zich verspreid naar Tirana. Bovendien is de flamingo een symbool van de beweging geworden. Dit ziet men ook op sociale mediaposts, vergezeld van de titel “de flamingorevolutie”.

Suzi, een demonstrant die in de toerismesector werkt en, net als anderen in dit artikel, anonimiteit kreeg vanwege angst voor vergelding, zei: “We protesteren omdat we in gevaar zijn ons land te geven aan mensen die geen enkele interesse hebben in het helpen van Albanezen, maar alleen in het profiteren voor zichzelf.”

“Deze beweging is ongekend in de postcommunistische geschiedenis van Albanië,” zei Gresa Hasa, een expert op het gebied van Albanië en PhD-onderzoeker aan de Universiteit van Graz in Oostenrijk. Volgens haar bouwen ze zonder de steun van een politieke partij een onafhankelijke grassrootsbeweging op. Dit is een beweging die wordt aangedreven door burgergeleide mobilisatie. Het zijn voornamelijk jonge mensen, van wie de meesten onder de 30 zijn.

Eerder deze week kondigde de anti-corruptieprocureur van het land aan dat hij het eigendom en de juridische status van het aangewezen land aan het onderzoeken was. Ook nam hij activa in beslag van Jared Kushner. Het Witte Huis en Affinity Partners reageerden niet onmiddellijk op verzoeken om commentaar.

Waterkanonnen

Het protest werd woensdagavond gespannen, nadat metalen barricades die aanvankelijk een weg nabij het kantoor van de premier afsloten, door demonstranten werden doorbroken. Dit gebeurde ondanks de pogingen van de politie om hen met waterkanonnen terug te dringen.

De beveiliging was streng, omdat er een voetbalwedstrijd tussen Israël en Albanië gepland stond in het nationale stadion. Dit stadion ligt slechts 300 meter van waar het protest plaatsvond.

Beweringen van antisemitisme

Terwijl een stortvloed aan mensen de afgelopen week hun stem heeft laten horen op sociale media om de protesten te steunen, deelde een kleine minderheid desinformatie online en beweerde ten onrechte dat het land aan Israël was verkocht. Daarbij werd soms Kushners Joodse achtergrond ingeroepen als bewijs van een verborgen politieke agenda. Er was weinig duidelijke steun voor dergelijke beweringen tijdens het protest.

Hasa zei dat antisemitisme geen kenmerkend aspect van de beweging is. “De overgrote meerderheid van de bezwaren richt zich op het project en het besluitvormingsproces eromheen,” zei ze. “Mensen geven niet om Jared Kushners religieuze of etnische identiteit.”

Protesten elders in Europa

Protesten georganiseerd door de Albanese diaspora zijn gepland voor zondag buiten het Europees Parlement in Brussel. Verder zullen er ook demonstraties zijn in Stockholm, Berlijn, München, Bologna en Skopje in de komende vijf dagen. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!