Key takeaways

• Vanaf vandaag versoepelt de overheid de regels rond openingsuren voor handelaars. Op reguliere weekdagen mogen winkels openblijven tot 21.00 uur. Ook opening op zondag wordt voor alle winkels mogelijk.
• Volgens UNIZO is dat vooral een verlies voor zelfstandige winkeliers, omdat nieuwe inkomsten niet zullen opwegen tegen de extra kosten.
• Ook het monopolie dat zelfstandigen hadden zondagvoormiddag, voor velen een bron van inkomsten, wordt tenietgedaan.

De nieuwe regelgeving rond openingsuren voor handelaars valt niet in de smaak bij UNIZO, de Unie van Zelfstandige Ondernemers. Volgens Luc Ardies, algemeen directeur van de Winkelraad bij UNIZO, zijn die regels een wurgcontract dat weinig nieuwe inkomsten zal genereren en vooral voor extra uitgaven zorgt. “De marges in de retailsector zijn al krap en deze invoering helpt geen enkele winkelier vooruit in de strijd tegen e-commerce.”

Wat verandert er?

Winkels mogen binnenkort open blijven tot 21.00 uur op weekdagen. Daarnaast mogen ze ook op zondagen hele dagen openen. Dat is een versoepeling van de huidige regels rond retail. Tot op heden was openblijven tot 21.00 uur enkel toegestaan op vrijdagen of op dagen die voorafgaan aan een wettelijke feestdag. Ook mocht een winkel niet zomaar elke zondag open zijn. In België is werken op zondag in principe verboden. Werknemers hebben recht op een wekelijkse rustdag van 35 opeenvolgende uren (inclusief de zondag). Uitzonderingen golden voor de kleinhandel, die op zondagochtend personeel te werk kon stellen. Een versoepeling van die regels wordt vandaag in het Federaal Parlement doorgevoerd.

Weinig extra inkomsten

Ardies betreurt deze nieuwe regelgeving: “Voor zelfstandige winkeluitbaters valt hier eigenlijk niets te winnen. Deze maatregel zal niet voor extra inkomsten zorgen, maar voor een omzetverschuiving. Mensen zullen niet een keer extra gaan winkelen na 20.00 uur; ze komen gewoon later. Wat dat extra uur wel met zich meebrengt, zijn extra energiekosten voor het winkelpand en extra personeelskosten. De energiefactuur loopt al flink op de laatste tijd.

Het originele voorstel van minister Eléonore Simonet (MR) dateert van vorige zomer en kreeg toen al lauwe reacties. Zo legden werknemers van enkele vestigingen van Aldi eerder deze week nog spontaan het werk neer. “Ook grote ketens zitten hier niet op te wachten”, aldus Ardies. “Voor hen geldt dezelfde logica: dezelfde omzet met grotere energie- en personeelskosten. Alleen hebben zij een moederbedrijf om die kloof te dichten.”

Opening op zondag

Het monopolie dat zelfstandigen vroeger hadden op zondagvoormiddag zal dus ook verdwijnen. Voor twaalf uur was het voor hen mogelijk om personeel te werk te stellen en waren de meeste andere winkels gesloten. Hoewel niet alle warenhuizen zich aan die regels hielden.

Om concurrentiële redenen kunnen zelfstandigen niet achterblijven. Wanneer de grote ketens telkens een hele zondag open zijn; zij zullen moeten volgen of een marktsegment mislopen. “Ook de opening op zondag zorgt voor verlies”, stelt Ardies, “want de arbeidswetgeving volgt niet. Het is onbetaalbaar voor een zelfstandige om een hele zondag personeel in te zetten. Die enkele uitslapende consument die op zondagnamiddag nog boodschappen wil doen, kan die kosten nooit goedmaken.”

Opboksen tegen e-commerce

“Het grootste voordeel dat de lokale winkeleigenaar had tegenover Chinese en Amerikaanse groothandelaars is persoonlijke service en die komt nu extra onder druk”, vervolgt Ardies. “Belgische consumenten waarderen de persoonlijke service, maar in franchises waar prijzen centraal worden gezet, zijn personeelskosten de enige plek om nog te besparen.” Er zal meer met flexi-jobbers en studenten moeten worden gewerkt, wat op zich niet negatief is, maar wat invloed heeft op de expertise die aan de klant kan worden aangeboden. Wat zelfstandigen sterk in hun schoenen zette, zal nu hun grootste zorg worden.

“Om lokale winkeliers echt te ondersteunen in de strijd tegen e-commerce die 24/7 draait, zijn andere maatregelen nodig. Dat los je niet op met een paar extra uren per week.” concludeert Ardies. “Als men echt iets had willen doen om die persoonlijke service te blijven garanderen in een arbeidsintensieve sector als retail, moet de overheid de belastingen op arbeid aanpakken.” België is opnieuw wereldkampioen in belastingen heffen. Meer dan 50 procent van de lonen gaat naar de Belgische schatkist.