De bankautomaten lijken beetje bij beetje uit het straatbeeld te verdwijnen. De regering-De Wever heeft daarom een plan klaar om de toegang tot een bankautomaat wettelijk te verankeren. Concreet willen de beleidsmakers dat mensen in stedelijke gebieden toegang hebben tot een geldautomaat binnen een straal van 2 kilometer.

Key takeaways

• Het aantal bankautomaten in België is sterk gedaald door onder meer digitalisering, minder bankkantoren en kostenbesparingen.
• De regering wil de toegang tot cash wettelijk vastleggen via het “Actieplan Cash”, met als doel onder andere een automaat binnen 2 kilometer in stedelijke gebieden en een uitbreiding van het aantal toestellen.
• De bankenfederatie Febelfin reageert verrast en stelt dat de sector al grotendeels aan eerdere afspraken voldoet.

Context: De voorbije jaren zijn er tal van bankautomaten verdwenen.

• Tussen 2015 en 2022 zijn ongeveer vier op de tien automaten verdwenen in ons land. We gingen van 8.754 naar 5.479 toestellen.
• Er zijn verschillende verklaringen voor die afname. Om te beginnen, neemt het aantal bankkantoren af. De financiële instellingen richten zich immers meer en meer op een digitale dienstverlening.
• Daarenboven is het niet goedkoop om een bankautomaat te onderhouden. Daarom hebben de vier grootbanken (BNP Paribas Fortis, KBC, Belfius, ING) hun eigen automaten grotendeels samengevoegd in één netwerk: Batopin. Het is wel de bedoeling om het netwerk tegen eind 2027 uit te breiden naar 1.040 locaties.
  • De alliantie van de vier grootbanken doet dat op vraag van de Belgische Mededingingsautoriteit. Die had op 1 april 2022 een onderzoek gestart naar de impact van het bankneutrale netwerk op onder meer de kwaliteit van de dienstverlening.

Regering wil meer bankautomaten

In het nieuws: Batopin belooft dat 95 procent van Belgen tot en met 2030 binnen een straal van 5 kilometer toegang zullen hebben tot een bankautomaat. Dat is niet voldoende voor Rob Beenders (Vooruit), minister van Consumentenbescherming. Hij heeft samen met zijn collega’s Jan Jambon (N-VA) en David Clarinval (MR) een ‘Actieplan Cash’ klaar. Het doel is het om het aantal bankautomaten in ons land een boost te geven.

• De regering wil dat mensen in stedelijke gebieden toegang hebben tot een geldautomaat binnen een straal van 2 kilometer. In gemengde gebieden gaat het om 3 kilometer en in landelijke gebieden om 5 kilometer. “Ik schat dat er ongeveer 2.000 automaten gaan bijkomen”, laat Beenders weten in een reactie aan VRT NWS.
• Voorts wordt er een wet uit 1991 teruggedraaid waardoor handelaars opnieuw een bankautomaten kunnen plaatsen in hun zaak.
• Er komen ook extra maatregelen om mensen te helpen als er problemen zijn met een bankautomaat. Denk bijvoorbeeld aan een kaart die wordt ingeslikt. Vanaf volgend jaar moet er op elk moment iemand telefonisch bereikbaar zijn zodat mensen een storing meteen kunnen melden.
• Door de wettelijke verankering van de regels wil de regering er ook voor zorgen dat niet zomaar kunnen beslissen om de dienstverlening af te bouwen.
  • De Economische Inspectie gaat de naleving controleren. Wie de kantjes er vanaf loopt of weigert te investeren in bereikbaarheid, riskeert fikse sancties.
• De regels die in het Actieplan Cash worden verankerd gaan in vanaf volgend jaar. Het akkoord is bindend, zal gelden tot 2032 en is erna stilzwijgend verlengbaar. 

Febelfin reageert verrast

Opgemerkt: De bankenfederatie reageert verrast op het plan van de regering. Woordvoerder Isabelle Marchand wijst op de maatregelen die de sector zelf al heeft genomen.

• “Uiteraard hechten wij als sector heel veel belang aan de toegang tot cash. Daarom hebben wij in maart vorig jaar een akkoord afgesloten met de regering om de bereikbaarheid van geldautomaten te garanderen. Dat protocol geldt nog tot eind 2027”, zegt ze aan VRT NWS.
• “Uit de evaluatie van eind vorig jaar blijkt dat de sector haar engagementen goed nakomt. In die evaluatie staat dat er nog een 7-tal automaten zou moeten bijkomen om aan de doelstellingen van het protocol te voldoen”, voegt Marchand eraan toe.

Wil je op de hoogte blijven van alles wat er zich afspeelt in de financiële wereld? Via deze link kan je je inschrijven op de dagelijkse nieuwsbrief.

Wil je toegang krijgen tot alle stukken op BusinessAM en dat voor minder dan 50 euro per jaar? Sluit dan hier een abonnement af!