Key takeaways
- Iran heeft in 2025 minimaal 1.639 personen geëxecuteerd, een stijging van 68 procent ten opzichte van het voorgaande jaar en het hoogste aantal sinds 1989.
- De Iraanse regering rapporteert waarschijnlijk te weinig executies, waardoor het werkelijke aantal mogelijk veel hoger ligt en er bezorgdheid ontstaat over het wijdverbreide gebruik van de doodstraf.
- De autoriteiten gebruiken executies strategisch om angst aan te jagen en afwijkende meningen te onderdrukken, waarbij etnische minderheden en vrouwen onevenredig vaak het doelwit zijn.
Iran kende vorig jaar een dramatische stijging van het aantal executies, tot een niveau dat sinds 1989 niet meer is voorgekomen. Volgens een gezamenlijk rapport van Iran Human Rights (IHR) en Together Against the Death Penalty (ECPM) werden in 2025 ten minste 1.639 personen geëxecuteerd, wat neerkomt op een schokkende stijging van 68 procent ten opzichte van het voorgaande jaar. Deze verontrustende trend komt neer op gemiddeld meer dan vier executies per dag.
Zorgen over onderrapportage
Het rapport toont dat dit alarmerende cijfer waarschijnlijk een minimumschatting is, aangezien veel executies niet door de Iraanse autoriteiten worden gemeld. Het strenge verificatieproces van IHR, waarbij bevestiging uit ten minste twee bronnen vereist is, toont de moeilijkheid om de volledige omvang van door de staat gesanctioneerde moorden nauwkeurig in kaart te brengen.
Ngo’s waarschuwen daarnaast voor een verdere toename van de doodstraf. Deze vrees volgt op de protesten van januari 2026 en het voortdurende conflict met Israël en de Verenigde Staten. Zij waarschuwden dat “honderden gedetineerde demonstranten” het onmiddellijke risico lopen op een doodvonnis op basis van aanklachten die verband houden met hun deelname aan demonstraties tegen het regime.
Executies als controlemiddel
Het rapport beschrijft nauwkeurig hoe de autoriteiten executies strategisch inzetten om angst aan te jagen en afwijkende meningen de kop in te drukken. Hiermee verlengden zij effectief hun greep op de macht. Mahmood Amiry-Moghaddam, directeur van IHR, beschrijft deze tactiek treffend als “het zaaien van angst” door middel van een meedogenloze campagne van executies.
Het rapport maakt het grimmige beeld nog erger door te onthullen dat etnische minderheden, zoals Koerden en Baluchi’s, onevenredig vaak het doelwit zijn van executies. Deze alarmerende trend toont het discriminerende karakter van het Iraanse rechtssysteem, waar gemarginaliseerde groepen extra kwetsbaar zijn voor staatsgeweld.
Steeds meer vrouwen
Hoewel drugsgerelateerde misdrijven bijna de helft van de executies uitmaakten, is ook een aanzienlijke toename van het aantal geëxecuteerde vrouwen waargenomen. Ten minste 48 vrouwen vonden in 2025 de dood, wat een scherpe stijging betekent ten opzichte van het voorgaande jaar en zorgen baart over gendergerelateerde vervolging binnen het Iraanse rechtssysteem.
Het rapport besluit met de nadruk op de dringende noodzaak van internationaal toezicht en maatregelen om de escalerende crisis van executies in Iran aan te pakken. Organisaties zoals Amnesty International hebben Iran consequent veroordeeld door het aantal executies per hoofd van de bevolking, dat tot de hoogste ter wereld behoort, op de tweede plaats na China, waarvoor geen betrouwbare gegevens beschikbaar zijn. (fc)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!