Key takeaways
- De afzonderlijke EU-lidstaten moeten het voortouw nemen bij het aanpakken van de energiecrisis via oplossingen die aansluiten bij hun specifieke behoeften en omstandigheden. Dat zegt de Poolse staatssecretaris van Energie, Wojciech Wrochna.
- Om de stijgende energiekosten tegen te gaan, onderzoeken EU-landen verschillende strategieën om de vraag te verminderen, waaronder brandstofrantsoenering, het bevorderen van thuiswerken en het invoeren van autovrije dagen.
- Warschau heeft bijvoorbeeld een prijsplafond voor tankstations ingevoerd om de brandstofprijzen te stabiliseren en buitensporige winstmarges te voorkomen.
Wrochna, is van mening dat de afzonderlijke hoofdsteden van de EU het voortouw moeten nemen bij het aanpakken van de energiecrisis die is ontstaan door de spanningen met Iran. Hoewel hij de noodzaak van een gecoördineerde reactie van de EU erkent, wees Wrochna op het belang van oplossingen die zijn afgestemd op de specifieke omstandigheden en behoeften van elk land.
Oplossingen op maat
De Europese Commissie pleit weliswaar voor een gezamenlijke aanpak, maar erkent de uiteenlopende begrotingscapaciteiten en unieke uitdagingen waarmee de lidstaten worden geconfronteerd. EU-energiedirecteur Dan Jørgensen heeft gewaarschuwd dat de hoge energieprijzen kunnen aanhouden, zelfs als er een vreedzame oplossing wordt bereikt in Iran, en dringt er bij regeringen op aan zich voor te bereiden op langdurige verstoringen.
Om de stijgende kosten van olie en gas, die binnen de EU met respectievelijk 70 procent en 50 procent zijn gestegen, tegen te gaan, onderzoeken verschillende lidstaten maatregelen om de vraag te beteugelen. Die kunnen bestaan uit brandstofrantsoenering, het stimuleren van thuiswerken en zelfs het invoeren van autovrije zondagen – strategieën die doen denken aan de energiecrisis in de jaren zeventig.
Aanpak van Polen
Jørgensen erkent de uiteenlopende situaties binnen de EU en moedigt samenwerking aan, terwijl hij waarschuwt dat lidstaten niet met elkaar moeten concurreren om hulpbronnen. De recente maatregelen van Polen illustreren de noodzaak van flexibiliteit. Warschau heeft een prijsplafond voor tankstations ingevoerd om de brandstofprijzen te stabiliseren en buitensporige winstmarges te voorkomen. Die maatregel maakt deel uit van een breder pakket dat onder meer een verlaagde btw op brandstof en verlagingen van de accijnzen omvat, met als doel onmiddellijke verlichting te bieden aan automobilisten en speculatieve prijsstijgingen te beteugelen.
Polen behoudt zich ook het recht voor om brandstofbedrijven een windfall-belasting op te leggen als blijkt dat zij buitensporig profiteren van de crisis. Wrochna benadrukt dat oplossingen moeten worden afgestemd op de behoeften van elk land, waarbij hij erkent dat voorstellen zoals het verminderen van het autogebruik wellicht beter haalbaar zijn in landen met een goed ontwikkelde fietsinfrastructuur dan in steden als Warschau, waar weersomstandigheden alternatieve vervoersmogelijkheden beperken.
Initiatieven van EU-lidstaten
Ook andere EU-lidstaten nemen proactieve maatregelen. Slovenië heeft brandstofrantsoenering ingevoerd en is daarmee het eerste EU-land dat dat doet. Spanje heeft de btw op brandstoffen verlaagd, terwijl Oostenrijk en Duitsland maatregelen hebben ingevoerd om de winstmarges van detailhandelaren te beperken en de dagelijkse stijgingen van de brandstofprijzen te beperken.
De Europese Commissie zal naar verwachting binnenkort een uitgebreide “toolbox” met maatregelen presenteren om deze veelzijdige energiecrisis aan te pakken. (fc)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!