Key takeaways

• De oorlog met Iran heeft de toeleveringsketens voor cruciale grondstoffen zoals wolfraam, zwavel en helium verstoord.
• De toenemende controle van China over deze essentiële elementen vormt een aanzienlijk risico voor de halfgeleiderproductie en technologische vooruitgang.
• Het tekort aan helium is bijzonder acuut als gevolg van de verstoorde productie in Qatar, wat wijst op een langdurige impact op de productie en innovatie.

De afgelopen weken is er een sterke stijging geweest in de prijzen van drie nichegrondstoffen: wolfraam, zwavel en helium. Deze prijsstijging, die in sommige gevallen zelfs die van olie overtreft, beklemtoont de mogelijke domino-effecten van het conflict in het Midden-Oosten op de productie van halfgeleiders, die cruciaal is voor vooruitgang op het gebied van artificiële intelligentie.

Groeiende invloed van China

De invloed van China op deze cruciale grondstoffen was al aan het groeien nog voor het uitbreken van de oorlog met Iran op 28 februari. De spanningen met de Verenigde Staten hebben Peking ertoe aangezet de greep op de export te versterken en reserves aan te leggen. Wolfraam, een metaal dat bekendstaat om zijn hardheid, speelt een cruciale rol bij het tot stand brengen van elektrische verbindingen in halfgeleiderchips. Zwavelzuur, een derivaat van zwavel, is essentieel voor het reinigen van chipwafers. De unieke eigenschappen van helium maken een soepele halfgeleiderproductie mogelijk door ongewenste chemische reacties tijdens het productieproces te voorkomen.

Deze elementen zijn onmisbaar geworden voor de moderne productie, inclusief defensietoepassingen. China voerde iets meer dan een jaar geleden exportbeperkingen voor wolfraam in en riep in december op tot strengere limieten voor de export van zwavelzuur. De Chinese heliumimport kende een aanzienlijke stijging in 2024 en bleef stijgen in 2025.

Gevolgen van de oorlog in Iran

De oorlog in Iran en de gevolgen daarvan voor de Straat van Hormuz, een cruciale scheepvaartroute voor energie en chemicaliën, hebben de bestaande tekorten verergerd en situaties van overaanbod omgezet in tekorten. De daaruit voortvloeiende prijsstijgingen voor wolfraam, zwavel en helium hebben zelfs die van olie overtroffen, die in maart met meer dan 50 procent is gestegen.

Analisten van Goldman Sachs, die onlangs uitgebreid onderzoek hebben gedaan naar de grondstoffenketen van China, merken op dat hoewel het Chinese systeem veerkrachtiger lijkt dan dat van andere landen, het risico op verstoring van de aanvoer van chemicaliën die als grondstof voor fabrikanten worden gebruikt, hoger blijft dan verwacht.

Wolfraam, zwavel en helium

De wolfraamprijzen zijn gestegen tot recordhoogtes van meer dan 3.000 dollar per ton, wat neerkomt op een stijging van meer dan 50 procent in maart en een verdrievoudiging sinds eind december. Volgens Lewis Black, de CEO van Almonty, een wolfraamproducent, is de vraag vanuit de defensiesector sinds begin vorig jaar sterk, meldt CNBC. De zwavelprijzen in Afrika liggen nu minstens 30 procent hoger dan het niveau van voor de oorlog en blijven stijgen. De Chinese zwavelprijzen, inclusief kosten en vracht, zijn sinds begin maart met ongeveer 13 procent gestegen en bereikten op 26 maart 621 dollar per ton.

Volgens Fitch Ratings zijn de heliumprijzen ongeveer verdubbeld sinds het begin van de oorlog in Iran. Iraanse raketaanvallen deze maand hebben een belangrijk heliumproductiecentrum in Qatar lamgelegd. Dat centrum was goed voor ongeveer een derde van de wereldwijde heliumproductie. Dit suggereert dat de heliumvoorziening zich waarschijnlijk niet snel zal herstellen.

Deze tekorten zijn het nieuwste voorbeeld van verstoringen in de toeleveringsketen die wereldwijde markten beïnvloeden. Soortgelijke schokken deden zich voor na de Russische invasie van Oekraïne en de COVID-19-pandemie, wat bedrijven ertoe aanzette hun inkoopstrategieën te diversifiëren en landen als China ertoe bracht hun voorraadopbouw te versnellen. De beperkte prijstransparantie in deze nichegrondstoffenmarkten suggereert dat het tekort nog ernstiger zou kunnen zijn dan de huidige gegevens aangeven.

(jw)(fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!