Key takeaways

• De Verenigde Staten hebben de sancties op Russische olieleveringen tijdelijk opgeheven om de wereldwijde energiemarkten te stabiliseren, die lijden onder het conflict in het Midden-Oosten.
• De maatregel laat kopers toe om tijdelijk gestrande Russische olie aan te kopen zonder risico op overtreding van Amerikaanse sanctieregels.
• Ondanks de versoepeling van de sancties blijven de langetermijngevolgen voor de Russische olie-export en de effectiviteit van de sancties onzeker.

De Verenigde Staten hebben bepaalde sancties op Russische olieleveringen tijdelijk opgeheven. Ze willen daarmee de wereldwijde energiemarkten stabiliseren, die te lijden hebben onder verstoringen in de aanvoer door het conflict in het Midden-Oosten. Deze stap, bedoeld om de nerveuze markten te kalmeren, toont hoe de oorlog Rusland in staat heeft gesteld te profiteren van zijn energie-export, een cruciale bron van inkomsten voor de oorlogsinspanningen van het Kremlin.

Sancties tijdelijk versoepeld

In het kader van deze “nauwkeurig afgestemde, kortetermijnmaatregel” zullen leveringen van Russische olie die vanaf donderdag op tankers worden geladen, gedurende 30 dagen worden vrijgesteld van Amerikaanse sancties. Dit zal aarzelende kopers aanmoedigen om de olie aan te kopen zonder bang te hoeven zijn de Amerikaanse sanctieregels te overtreden.

De Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent rechtvaardigt de maatregel. Hij stelt dat de verkoop van gestrande Russische olie geen extra financieel voordeel oplevert voor de Russische regering. Het Kremlin hief immers al belasting op de olie bij de winning. Hij verklaart dat de bestaande sancties tegen de twee grootste oliemaatschappijen van Rusland, Lukoil en Rosneft, van kracht blijven.

Uiteenlopende meningen over besluit

Woordvoerder van het Kremlin Dmitry Peskov juicht de maatregel toe. Hij verklaart dat deze zal bijdragen aan de stabilisatie van de mondiale energiemarkten. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky bekritiseert het besluit echter. Hij beargumenteert dat het Rusland naar schatting 10 miljard dollar (8,7 miljard euro) oplevert om zijn oorlogsinspanningen te financieren. Volgens hem staat dit uiteindelijk vrede in de weg.

Zelensky uitte ook zijn bezorgdheid over de mogelijke vertraging in de levering van westerse wapens aan Oekraïne, aangezien de Arabische Golfstaten hun eigen voorraden voor luchtverdediging uitputten om de dagelijkse aanvallen vanuit het Midden-Oosten te pareren. Hij wijst op de dringende noodzaak voor Oekraïne om zijn slinkende voorraad luchtdoelraketten snel aan te vullen.

Europese steun blijft sterk

De Franse president Emmanuel Macron bevestigde, in een toespraak naast Zelensky, opnieuw de onwrikbare toewijding van Europa om Oekraïne te steunen. Hoewel hij de uitdagingen erkende die het conflict in het Midden-Oosten met zich meebrengt, wees Macron op het belang van voortgezette militaire hulp aan Oekraïne en verwierp hij elk idee om de sancties tegen Rusland op te heffen.

De prijs van Brent-ruwe olie daalde aanvankelijk na de aankondiging, maar veerde snel weer op tot boven de 100 dollar per vat. Deze stijging toont de aanhoudende bezorgdheid op de markt over de gevolgen van het conflict voor de wereldwijde energievoorziening.

Tijdelijke verlichting, onzekere toekomst

Analisten schatten dat er momenteel ongeveer 125 miljoen vaten Russische olie onderweg zijn, wat een bescheiden toename van het beschikbare aanbod betekent. Hoewel dit tijdelijke uitstel de huidige stijging van de olieprijzen kan helpen beteugelen, blijft de impact op lange termijn onzeker.

Sinds het begin van de oorlog heeft de Europese Unie, ooit de grootste afnemer van Russische olie, de import stopgezet, terwijl ook veel westerse kopers Russische olie mijden. Rusland heeft zijn olie-export daarom omgeleid naar China en India. Daar wordt de olie met korting verkocht door de sancties van de VS, de EU en de bondgenoten van Oekraïne.

Omzeilen van sancties

Ondanks sancties en logistieke uitdagingen is Rusland erin geslaagd sommige beperkingen te omzeilen door gebruik te maken van een vloot verouderde tankers met onduidelijke eigendoms- en verzekeringsregelingen. De korting op Russische olie blijft echter bestaan door de inherente risico’s die aan de aankoop ervan verbonden zijn.

Het Amerikaanse besluit om de sancties tijdelijk te versoepelen, zal waarschijnlijk geen significante verandering brengen in het langetermijnlandschap van de Russische olie-export. Het verkleint mogelijk de prijskloof tussen Russische en Brent-ruwe olie, maar verandert de marktdynamiek niet fundamenteel.

Er blijft bezorgdheid bestaan dat de versoepeling van de sancties onbedoeld de oorlogsinspanningen van Rusland zou kunnen versterken, zeker in het huidige geopolitieke klimaat. (uv)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!