Key takeaways
- De Poolse president Karol Nawrocki is van plan zijn veto uit te spreken tegen wetgeving met betrekking tot de toewijzing van 43,7 miljard euro aan Polen uit het SAFE-fonds van de EU.
- Nawrocki’s veto vloeit voort uit bezorgdheid over langetermijnschulden, wisselkoersrisico’s en mogelijke politieke voorwaarden die door Brussel worden opgelegd.
- Nawrocki stelt een alternatieve oplossing voor waarbij de goudreserves van Polen worden gebruikt om wapenaankopen te financieren, wat kritiek uitlokt van de regering-Tusk.
De Poolse president Karol Nawrocki heeft aangekondigd dat hij zijn veto wil uitspreken over wetgeving waarin het uitgavenplan van Polen voor de toewijzing van 43,7 miljard euro uit het SAFE-fonds van de Europese Unie wordt uiteengezet. Deze beslissing vormt de opmaat voor een politieke confrontatie tussen Nawrocki en premier Donald Tusk, waarbij de verschillende visies op de politieke koers van Polen duidelijk naar voren komen.
EU-leningen defensie
Nawrocki, die aansluit bij de nationalistisch-populistische partij Recht en Rechtvaardigheid (PiS), staat sceptisch tegenover Brussel, in tegenstelling tot de pro-EU-houding van Tusk. Polen is het enige land waar SAFE een onderwerp van politieke controverse is geworden.
Het EU-programma biedt langlopende leningen met een lage rente en een aflossingsvrije periode van tien jaar, wat een aanzienlijke kostenbesparing oplevert in vergelijking met nationale leningen. Dit is met name van cruciaal belang voor Polen, dat dit jaar 4,8 procent van zijn bbp aan defensie wil besteden.
Kritiek Nawrocki
Het veto van Nawrocki zorgt ervoor dat de SAFE-toewijzing aan Polen behouden blijft, maar zal waarschijnlijk leiden tot strengere uitgavenregels dan aanvankelijk was voorgesteld. De regering was van plan de middelen te gebruiken om de financiering van de grensbewaking en de politie te versterken en de infrastructuur te verbeteren.
Na de aankondiging van Nawrocki hebben belangrijke figuren in de regering-Tusk kritiek geuit op het besluit. Zij bestempelden het als “verraad aan het vaderland” en benadrukten de steun van het leger voor SAFE.
Nawrocki’s bezorgdheid over SAFE
Nawrocki stelt dat SAFE Polen zou opzadelen met langlopende schulden en het land zou blootstellen aan wisselkoersrisico’s. Hij beweert dat de regeling Brussel in staat zou stellen politieke voorwaarden te stellen aan de financiering van de Poolse defensie en buitenlandse wapenfabrikanten op oneerlijke wijze zou bevoordelen.
Nawrocki stelt een alternatieve binnenlandse oplossing voor, waarbij gebruik wordt gemaakt van de aanzienlijke goudreserves van de Nationale Bank van Polen om wapenaankopen te financieren zonder leningen of rente.
Verkiezingen op komst
Dit voorstel is bekritiseerd door Tusk en zijn ministers, die het speculatief vinden en in strijd met de taak van de centrale bank om financiële stabiliteit te waarborgen.
Het conflict over SAFE valt samen met de komende parlementsverkiezingen in Polen, waar PiS de pro-EU-coalitie van Tusk wil verslaan. Peilingen wijzen op een nek-aan-nekrace, waarbij PiS mogelijk een meerderheid kan behalen door allianties met rechtse partijen. (fc)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!