Key takeaways

• Phishing-oplichting neemt toe in België, aangewakkerd door georganiseerde drugshandelsnetwerken.
• Slachtoffers lijden steeds grotere financiële verliezen. Alleen al in de provincie Antwerpen is dit jaar al bijna 10 miljoen euro aan schade geleden.
• Artificiële intelligentie maakt het criminelen mogelijk om phishingcampagnes te automatiseren, waardoor zelfs jongeren eraan kunnen deelnemen.

De toename van phishing-fraude houdt rechtstreeks verband met de groei van de georganiseerde drugshandel. Catherine Van de Heyning, magistraat in Antwerpen, wijst in Het uur van de waarheid op Radio 1 op het toenemende geweld dat met deze misdrijven gepaard gaat door de grote sommen geld die ermee gemoeid zijn. Deze trend valt samen met een sterke stijging van het aantal meldingen van phishing, die nog wordt versterkt door de toegankelijkheid die artificiële intelligentie (AI) biedt.

Stijgende phishingcijfers

Phishing blijft een hardnekkig probleem in België, met alarmerende statistieken van het Cybersecurity Center (CCB) die wijzen op een sterke toename van internetfraude. Van de Heyning omschrijft de cijfers voor 2025 als “uiterst zorgwekkend”. Alleen al in de provincie Antwerpen verloren gezinnen vorig jaar 60 miljoen euro aan phishing en online oplichting, wat resulteerde in 7.500 klachten.

Niet alleen het aantal slachtoffers neemt toe, maar ook de financiële verliezen die zij lijden. Deze opwaartse trend lijkt niet te vertragen. Sinds december is er een dramatische versnelling opgetreden, waarbij januari en februari 2026 recordhoogtes hebben bereikt in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar. In de stad Antwerpen hebben phishing-oplichters al bijna 10 miljoen euro aan schade veroorzaakt en zijn er 800 nieuwe gevallen gemeld.

Nieuwe tactiek doet zijn intrede

Een nieuwe phishingtactiek, waarbij criminelen zich voordoen als telecommedewerkers en slachtoffers misleiden om kwaadaardige apps te downloaden, draagt bij aan deze stijging. Deze gerapporteerde cijfers vertegenwoordigen echter slechts een fractie van het werkelijke probleem. Deskundigen zijn van mening dat veel mensen, vooral degenen die kleine bedragen hebben verloren, ervoor kiezen om deze incidenten niet aan de autoriteiten te melden.

Van de Heyning wijst op de groeiende connectie tussen phishing en bestaande georganiseerde drugshandelsnetwerken, met name in steden als Antwerpen en Brussel. Criminele groepen maken vaak gebruik van dezelfde personen voor zowel drugsgerelateerde activiteiten als phishing-oplichting, wat een convergentie van deze criminele ondernemingen aantoont.

Cyclische relatie

De trend wijst op een wederzijdse relatie: drugshandelaren maken steeds vaker gebruik van phishing om illegale inkomsten te genereren, terwijl aspirant-criminelen in eerste instantie aan phishing doen om geld te verzamelen om in de drugshandel te stappen. Van de Heyning beschrijft deze ontwikkeling als “professioneler, sneller en agressiever”, aangewakkerd door de verschuiving naar online bankieren en de kwetsbaarheid van ouderen die minder bekend zijn met digitale beveiligingsmaatregelen.

De ernst van cybercriminaliteit neemt toe, wat leidt tot strengere straffen. De instroom van geld wakkert geweld aan en wetshandhavingsinstanties stuiten tijdens invallen steeds vaker op wapens. Personen die eerder zijn veroordeeld voor drugsdelicten worden nu ook beschuldigd van cybercriminaliteit, wat wijst op een vervaging van de grenzen tussen deze criminele activiteiten.

Rol van AI

AI-technologie speelt een belangrijke rol in de toename van phishing-scams, door het proces te automatiseren en criminelen in staat te stellen zich tegelijkertijd op grote aantallen potentiële slachtoffers te richten. Door AI aangestuurde voicebots kunnen menselijke stemmen steeds nauwkeuriger nabootsen en zelfs verschillende accenten aannemen, waardoor het voor individuen moeilijker wordt om frauduleuze telefoontjes te herkennen.

De toegankelijkheid van gebruiksvriendelijke phishing-apps verlaagt de drempel voor criminelen nog verder. Jongeren, soms nog maar 14 of 15 jaar oud, raken betrokken bij deze oplichting door het gemak waarmee deze kan worden uitgevoerd.

Complexe operatie

Hoewel AI een groot deel van het proces automatiseert, blijft menselijke betrokkenheid cruciaal voor taken als het innen van gestolen geld of het ophalen van bankkaarten bij slachtoffers. Dit benadrukt de complexe aard van phishingoperaties, waarbij technologie en menselijke interactie worden gecombineerd om nietsvermoedende personen te misleiden.

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!