Key takeaways
- IJsland zou het vroeger dan gepland een referendum houden over het hervatten van de onderhandelingen om deel uit te maken van de Europese Unie.
- IJsland is momenteel nog geen lid van de Europese Unie. Toch maakt het land wel al deel uit van de interne markt via de Europese Economische Ruimte (EER).
- De toenemende internationale spanningen spelen een grote rol in de stap om vervroegd een referendum te organiseren.
IJsland bereidt zich voor op een mogelijk vervroegd referendum over het hervatten van de onderhandelingen om deel uit te maken van de Europese Unie. Dat melden bronnen aan Politico. Oorspronkelijk werd de volksstemming pas tegen 2027 verwacht. Maar nu zou die al in 2026 plaatsvinden. De tijdslijn wordt versneld nadat de Amerikaanse president Donald Trump importheffingen invoerde tegen IJsland en hij ook dreigde om Groenland binnen te vallen.
In 2009 diende IJsland al een vraag in om deel te maken van de Europese Unie. Dat proces zette het land in 2013 op pauze. Sindsdien bleef het een politiek gevoelig dossier.
Politieke druk
Volgens Politico groeit de druk binnen de regering alsmaar om sneller duidelijkheid te scheppen. De toenemende internationale spanningen spelen daar zeker een belangrijke rol in. Het land ligt op een strategisch belangrijke locatie in het noorden van de Atlantische Oceaan en heeft geen leger. Voor haar veiligheid is ze afhankelijk van haar lidmaatschap van de NAVO en een bilaterale defensieovereenkomst met de Verenigde Staten.
Voorstanders van het EU lidmaatschap vinden dat een nauwere integratie met de EU voor IJsland meer invloed en stabiliteit kan bieden.
“Het is essentieel dat de bevolking zich uitspreekt over de toekomstige positie van IJsland in Europa”, vindt premier Kristrún Frostadóttir. Wel voegt ze eraan toe dat een referendum over het hervatten van de onderhandelingen niet automatisch betekent dat IJsland effectief lid wordt.
Referendum
Het geplande referendum zou enkel gaan over het herstarten van de onderhandelingen met de Europese Unie. Als er een positief antwoord komt uit het referendum, dan moeten de onderhandelingen terug worden opgestart en afgerond. Pas daarna zou er een tweede referendum volgen over de definitieve toetreding tot de EU.
IJsland is momenteel nog geen lid van de Europese Unie. Toch maakt het land wel al deel uit van de interne markt via de Europese Economische Ruimte (EER). Daardoor wordt er al een groot deel van de Europese wetgeving toegepast, zonder dat het land stemrecht heeft in de besluitvorming.
Europese Unie
Ook in Brussel wordt er met veel aandacht naar het referendum gekeken. Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen ontmoette de IJslandse eerste minister vorige maand. Volgens von der Leyen biedt het partnerschap “stabiliteit en voorspelbaarheid in een onstabiele wereld”. In maart zal ze IJsland ook bezoeken.
Mocht de IJslandse bevolking ervoor kiezen de onderhandelingen te hervatten, dan zou alles relatief snel kunnen gaan.
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!