Key takeaways
- De Europese Unie spreekt haar opluchting uit en haar wens om de vastgelopen handelsbesprekingen nieuw leven in te blazen, nu Donald Trump zijn dreigementen tegen Groenland heeft ingetrokken.
- Ondanks de de-escalatie heeft het incident het trans-Atlantische vertrouwen aanzienlijk geschaad, waardoor de EU overweegt om meer onafhankelijkheid van de Verenigde Staten na te streven.
Na de ommezwaai van Donald Trump over Groenland spraken de EU-leiders hun opluchting uit en hun wens om de vastgelopen handelsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten nieuw leven in te blazen. Zij bevestigden hun inzet voor versterking van de trans-Atlantische samenwerking, maar beklemtoonden ook dat zij bereid zijn krachtig te reageren als de VS met nieuwe provocaties komen.
De spoedtop was bijeengeroepen naar aanleiding van Trumps aanvankelijke dreigementen met aanzienlijke invoerheffingen en mogelijke militaire actie in Groenland, die hij vervolgens introk, wat duidt op een mogelijke oplossing voor het Arctische eiland. Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, schreef de positieve ontwikkeling toe aan het krachtige optreden van de EU tegen de dwangmaatregelen van Trump.
Trans-Atlantisch vertrouwen geschaad
Het incident heeft echter het vertrouwen van Europa in zijn trans-Atlantische partner aanzienlijk ondermijnd. EU-functionarissen en leiders erkenden dat de trans-Atlantische betrekkingen door het optreden van Trump een aanzienlijke terugslag hadden gekregen. De top leidde niet tot concrete beslissingen, maar betekende wel een de-escalatie van de spanningen. De Franse president Emmanuel Macron toonde zich voorzichtig optimistisch en herhaalde dat de EU bereid is handelssancties in te zetten als verdedigingsmechanisme tegen toekomstige dreigingen.
Ondanks de gespannen relatie stelden de meeste EU-leiders het blijvende belang van de trans-Atlantische alliantie en hun bereidheid om te investeren in het behoud ervan. Zij wezen op de noodzaak van wederzijds respect en inspanningen van Washington in dit streven. Kaja Kallas, hoofd buitenlandse zaken van de EU, benadrukte de waarde van 80 jaar trans-Atlantische samenwerking, en de toezegging van Europa om het vertrouwen te herstellen.
EU streeft naar grotere onafhankelijkheid
Veel EU-functionarissen en diplomaten blijven echter op hun hoede voor het grillige karakter van Trump en zijn neiging tot intimidatietactieken. Zij erkennen dat de EU op verschillende gebieden meer onafhankelijkheid van de VS moet nastreven, terwijl het strategische partnerschap in stand moet blijven. Mette Frederiksen, de Deense premier, herhaalde dat Denemarken bereid is om met de VS veiligheidsbesprekingen te voeren over Groenland, maar alleen op voorwaarde dat de soevereiniteit en territoriale integriteit van het land volledig worden gerespecteerd.
Het incident illustreert de kwetsbaarheid van Europa als gevolg van zijn afhankelijkheid van de VS voor defensie binnen het NAVO-bondgenootschap. De EU mist cruciale capaciteiten op het gebied van inlichtingen, transport, raketafweer en productie, waardoor de VS aanzienlijke invloed heeft. Bovendien kan de VS, als grootste handelspartner van de EU, economische druk uitoefenen door middel van invoerheffingen, die worden gebruikt om politieke doelstellingen te bereiken.
Onzekere toekomst
Een belangrijke vraag voor de EU is hoe nauw zij in de toekomst met de Verenigde Staten wil blijven samenwerken en in hoeverre het vertrouwen kan worden hersteld. Hoewel eenheid binnen de EU cruciaal is, variëren de historische banden en perspectieven tussen de lidstaten. De Litouwse president Gitanas Nauseda sprak zijn vertrouwen uit in de VS als Europa’s naaste vriend. De Poolse premier Donald Tusk waarschuwde daarentegen voor het verwarren van dominantie met leiderschap en benadrukte het belang van respect en samenwerking boven dwang.
Roberta Metsola, de voorzitter van het Europees Parlement, gaf aan dat wetgevers waarschijnlijk hun werk aan de ratificatie van het handelsakkoord tussen de EU en de VS zullen hervatten nu Trump zijn dreigementen heeft ingetrokken. (fc)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!