Key takeaways

• China bespaart miljarden door Iraanse olie met korting te importeren, ondanks westerse sancties.
• Onafhankelijke Chinese raffinaderijen stimuleren de vraag naar Iraanse ruwe olie, terwijl staatsbedrijven dergelijke aankopen vermijden.
• De overvloedige Iraanse olievoorraden die op zee en in tanks zijn opgeslagen, dragen bij aan steeds grotere kortingen, wat kostenbewuste Chinese raffinaderijen aantrekt.

China is sterk afhankelijk van de invoer van Iraanse olie, waardoor het bijzonder kwetsbaar is voor verstoringen van de aanvoer door conflicten in het Midden-Oosten. Die afhankelijkheid wordt nog versterkt door de rol van China als belangrijke afnemer van olie uit Venezuela en Rusland, die beide onderhevig zijn aan westerse sancties. Dankzij die strategische aankopen heeft China de afgelopen jaren miljarden euro’s aan importkosten kunnen besparen.

Volgens gegevens van analysebedrijf Kpler koopt China meer dan 80 procent van de olie die door Iran wordt geëxporteerd. Door de Amerikaanse sancties tegen het nucleaire programma van Teheran heeft Iraanse olie slechts een beperkte afzetmarkt. Vorig jaar importeerde China gemiddeld 1,38 miljoen vaten Iraanse olie per dag, wat neerkomt op ongeveer 13,4 procent van de totale 10,27 miljoen vaten per dag die over zee werden geïmporteerd.

Onafhankelijke raffinaderijen

De belangrijkste afnemers van Iraanse ruwe olie in China zijn onafhankelijke raffinaderijen, ook wel bekend als “teapots”, die vooral in de provincie Shandong zijn geconcentreerd. Deze raffinaderijen worden aangetrokken door de lagere prijs van Iraanse olie in vergelijking met vaten die niet onder sancties vallen. Teapots opereren met kleine marges en kampen met een zwakke binnenlandse vraag naar geraffineerde producten. Ze vertegenwoordigen ongeveer een kwart van de raffinagecapaciteit van China.

Volgens handelaren en deskundigen hebben grote Chinese staatsoliemaatschappijen sinds 2018/2019 afgezien van het kopen van Iraanse olie.

Korting

Sinds december wordt Iraanse lichte ruwe olie verhandeld met een korting van 8 tot 10 dollar per vat ten opzichte van ICE Brent bij levering in China, een stijging ten opzichte van de 6 dollar korting in september.

De toenemende korting wordt toegeschreven aan het overvloedige aanbod, opgeslagen in tanks op het vasteland en op drijvende opslagplaatsen. Iran beschikt momenteel over een recordhoeveelheid olie op zee, goed voor ongeveer 50 dagen productie. Die ophoping is het gevolg van verminderde aankopen door China door sancties en van Teherans inspanningen om zijn voorraden te beschermen tegen mogelijke Amerikaanse aanvallen.

Amerikaanse sancties

De Amerikaanse sancties tegen Teheran werden in 2018 opnieuw ingesteld, waarbij de regering-Trump sinds haar aantreden in januari verschillende nieuwe rondes van sancties tegen de Iraanse oliehandel heeft opgelegd. Die sancties omvatten onder meer straffen tegen drie Chinese teapots, waardoor sommige middelgrote onafhankelijke raffinaderijen hun aankopen hebben teruggeschroefd uit angst om te worden aangewezen.

Peking verzet zich tegen unilaterale sancties en verdedigt zijn Iraanse oliehandel als legitiem. Om controle te omzeilen, wordt Iraanse olie die door China wordt geïmporteerd vaak geëtiketteerd als afkomstig uit andere landen, zoals Maleisië, een belangrijk overslagcentrum, of Indonesië. Opvallend is dat de Chinese douanegegevens sinds juli 2022 geen olieleveringen rechtstreeks uit Iran meer vermelden. (fc)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!