Key takeaways

• Veranderende geopolitieke dreigingen vanuit Rusland en China zetten Zweden ertoe aan om een toetreding tot de eurozone te heroverwegen.
• De invoering van de euro zou de politieke banden van Zweden met de Europese Unie versterken en mogelijk de mondiale positie van de euro verbeteren.
• Hoewel de publieke opinie verdeeld blijft, stellen voorstanders dat de economische voordelen en de grotere stabiliteit opwegen tegen de risico’s.

De geopolitieke situatie zet Zweden ertoe aan zijn standpunt over de euro te heroverwegen. Hoewel de kiezers in 2003 de invoering van de gemeenschappelijke munt nog verwierpen en de autonomie van de kroon als buffer voor de Zweedse economie voorop stelden, hebben recente gebeurtenissen het verhaal veranderd. Dat schrijft het persagentschap Bloomberg in een analyse.

Veranderende geopolitieke omgeving

Bedreigingen vanuit Rusland en China, in combinatie met het “America First”-beleid van Donald Trump, dat de kwetsbaarheid van kleinere economieën in een wereld die wordt gedomineerd door machtige naties benadrukte, hebben de heroverweging aangewakkerd. Het lidmaatschap van Zweden van de NAVO illustreert de toewijding van het land aan het versterken van de defensie samen met zijn EU-partners, maar door zijn gebrek aan deelname aan de monetaire samenwerking van de eurozone raakt het land gedeeltelijk geïsoleerd.

Voorstanders stellen dat de invoering van de euro de politieke banden met de EU zou versterken en Zweden een stem zou geven in pan-Europese monetaire beslissingen. Traditionele economische voordelen, zoals meer handel en gemakkelijkere buitenlandse investeringen, spelen ook een rol. Die verschuiving zou de geloofwaardigheid van de euro kunnen versterken in een tijd waarin de dominantie van de Amerikaanse dollar in twijfel wordt getrokken.

Voor- en nadelen evalueren

De Zweedse regering heeft voorzichtige stappen gezet door een onderzoek te laten uitvoeren naar de voor- en nadelen van de invoering van de euro. Minister van Financiën Elisabeth Svantesson roept op om die optie te evalueren in het licht van een veranderende wereld en EU-landschap.

De invloedrijke econoom Lars Calmfors, die eerder een commissie leidde die de invoering van de euro onderzocht vóór het referendum van 2003, heeft nu een positievere kijk op de zaak door veranderende geopolitieke overwegingen. Hij wijst op het toenemende belang van aansluiting bij de kern van de EU in een wereld die wordt gekenmerkt door toenemende spanningen met Rusland en China en een minder betrouwbare Verenigde Staten.

Economische voordelen

Calmfors erkent de economische voordelen en merkt op dat de handel en buitenlandse investeringen binnen de eurozone de verwachtingen hebben overtroffen. Hij constateert ook dat de conjunctuurcyclus van Zweden is gesynchroniseerd met die van de eurozone, waardoor de noodzaak van een onafhankelijk monetair beleid tot een minimum wordt beperkt.

Zweedse bedrijven zijn steeds meer voorstander van de invoering van de euro en noemen de volatiliteit van de kroon als een belemmering voor de marktstabiliteit. Christer Gardell, een Zweedse hedgefondsbeheerder, stelt dat toetreding tot de euro dit nadeel voor de Zweedse industrie zou wegnemen. Ook buurland Finland moedigt Zweden en Denemarken aan om toe te treden tot de eurozone en benadrukt hun collectieve kracht binnen de EU.

Er blijven hindernissen bestaan

Ondanks de bovenstaande argumenten blijven er hindernissen bestaan. De publieke steun voor de euro blijft verdeeld. Bijna de helft van de Zweden is tegen invoering. Politiek gezien is alleen de Liberale Partij een fervent voorstander van de euro, terwijl andere partijen meer terughoudend zijn. De Sociaal-Democraten hebben nog geen duidelijk standpunt ingenomen en de extreemrechtse Zweedse Democraten zijn fel gekant tegen het afschaffen van de kroon, omdat zij zich zorgen maken over de nationale onafhankelijkheid.

Het overwinnen van die obstakels zou een aanzienlijke onderneming zijn, die minstens vier jaar in beslag zou nemen. Voorstanders blijven echter optimistisch en trekken parallellen met de snelle toetreding van Zweden tot de NAVO in 2022, wat suggereert dat onvoorziene gebeurtenissen politieke veranderingen kunnen versnellen. (at)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!