Key takeaways
- Oekraïne zal 36 Zweedse Gripen-straaljagers aanschaffen om zijn luchtverdediging te versterken.
- De toestellen bieden een hoge onderhoudsefficiëntie en kunnen opereren vanaf snelwegen en korte landingsbanen.
- Europese munitie vermindert de strategische afhankelijkheid van Oekraïne van de logistiek van de Verenigde Staten.
Oekraïne heeft een overeenkomst gesloten met Zweden voor de aankoop van een aantal Gripen-gevechtsvliegtuigen om de aanhoudende Russische luchtaanvallen op zijn stedelijke centra tegen te gaan. Dat meldt The Moscow Times. Volgens de voorwaarden van de overeenkomst zal Zweden 16 oudere C/D-modellen als donatie leveren, terwijl Oekraïne 20 geavanceerde E/F-versies zal aanschaffen. Deze aankoop, die 2,5 miljard euro kost, zal worden gefinancierd met een grotere lening van 90 miljard euro van de EU. Hoewel de eerste levering begin 2027 wordt verwacht, streeft Oekraïne ernaar om uiteindelijk tussen de 100 en 150 van deze vliegtuigen in gebruik te nemen, wat zijn luchtmacht aanzienlijk zou uitbreiden.
Operationele voordelen en veelzijdigheid
De Gripen is bijzonder geschikt voor de specifieke eisen van het conflict. In tegenstelling tot veel andere straaljagers kan hij opereren vanaf snelwegen of korte landingsbanen, waardoor hij verspreid kan blijven en gecentraliseerde doelen zoals grote luchtmachtbases kan vermijden. Bovendien is het onderhoud ervan veel efficiënter dan dat van de Amerikaanse F-16; de Gripen heeft ongeveer 10 uur onderhoud nodig voor elk gevlogen uur, vergeleken met 17 uur voor de Amerikaanse straaljager. Bovendien kunnen dienstplichtigen de vliegtuigen in ongeveer tien minuten snel herbewapenen en bijtanken.
Strategisch gezien vermindert de Gripen de afhankelijkheid van Oekraïne van Amerikaanse militaire logistiek. Het vliegtuig gebruikt in Europa geproduceerde munitie, zoals de Meteor-raket. Daardoor is de toeleveringsketen niet onderhevig aan wisselende politieke prioriteiten in Washington. Hoewel Europese defensiefabrikanten zoals MDBA de productie opvoeren om aan deze vraag te voldoen, blijft de exacte jaarlijkse productie geheim.
Integratie
De straaljagers zullen naar verwachting niet deelnemen aan traditionele luchtgevechten. Het huidige luchtruim is te gevaarlijk voor zulke risico’s. In plaats daarvan integreert Oekraïne ze met F-16’s, Mirage 2000’s en vliegtuigen uit de Sovjettijd om het luchtverdedigingsnetwerk te versterken. President Zelensky denkt dat de langeafstandsraketten van het type Meteor, die doelen tot op 200 kilometer afstand kunnen raken, Russische bommenwerpers verder van de grens kunnen verdrijven. Dat zou het gebruik van dodelijke glijbommen inperken.
Russische vliegtuigen behouden momenteel een hoogtevoordeel voor bewaking en veiligheid. Maar voormalig Britse luchtmaarschalk Ed Stringer zegt dat Oekraïense opmarsen en successen op het gebied van elektronische oorlogsvoering gunstigere omstandigheden kunnen creëren voor de inzet van Gripens.
Vergelijking met inzet van F-16’s
De beslissing volgt op de inzet van F-16’s, die sinds augustus 2024 meer dan 1.600 missies hebben uitgevoerd en meer dan 1.000 doelen hebben uitgeschakeld. Daarbij gingen wel vier toestellen en drie piloten verloren. Hoewel de bondgenoten bijna 80 F-16’s hebben toegezegd, verloopt de levering niet soepel door reparatiebehoeften in Noorwegen en vertragingen bij de vervanging in België. Hoewel Oekraïne in 2022 aanvankelijk op zoek was naar Gripens, schakelden ze over op F-16’s omdat deze sneller beschikbaar waren via verschillende Europese landen die hun vloten aan het moderniseren waren.
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!
