Key takeaways

• De Verenigde Staten trekken officieel terug uit de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), ondanks waarschuwingen over negatieve gevolgen voor zowel de binnenlandse als internationale gezondheid.
• Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken rechtvaardigt de terugtrekking door te verwijzen naar het vermeende wanbeheer van pandemische informatie door de WHO.
• Het vertrek verzwakt de mondiale gezondheidszorgstelsels en samenwerkingsverbanden, waardoor de inspanningen om toekomstige gezondheidsbedreigingen aan te pakken in gevaar komen.

De Verenigde Staten zullen donderdag officieel uit de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) stappen, ondanks waarschuwingen dat die stap negatieve gevolgen zal hebben voor zowel de Amerikaanse als de mondiale gezondheid. Dat vertrek is in strijd met de Amerikaanse wetgeving, die Washington verplicht om 260 miljoen dollar aan achterstallige contributie aan de WHO te betalen. President Donald Trump heeft het terugtrekkingsproces in gang gezet door middel van een uitvoerend besluit op zijn eerste dag in functie in 2025.

Rechtvaardiging voor terugtrekking

Het ministerie van Buitenlandse Zaken rechtvaardigt het vertrek door te verwijzen naar het vermeende falen van de WHO om informatie over de pandemie effectief te beheren en te verspreiden, wat de VS volgens het ministerie triljoenen dollars heeft gekost. De woordvoerder stelt dat de Amerikaanse belastingbetalers al genoeg hebben bijgedragen en dat verdere financiële verplichtingen ongerechtvaardigd zijn.

Wereldwijde gezondheidsdeskundigen hebben consequent aangedrongen op heroverweging van dit besluit, waarbij WHO-directeur-generaal Tedros Adhanom Ghebreyesus zijn hoop uitsprak op een terugkeer van de VS naar de organisatie. Hij benadrukt dat de terugtrekking een verlies betekent voor zowel de Verenigde Staten als de wereld. De WHO wijst er ook op dat de VS hun financiële verplichtingen voor 2024 en 2025 niet zijn nagekomen.

Juridische en ethische implicaties

Lawrence Gostin, een juridisch expert op het gebied van wereldwijde gezondheid, bekritiseert het vertrek als een duidelijke schending van de Amerikaanse wetgeving, maar erkent dat Trump waarschijnlijk aan de gevolgen zal ontsnappen. Bill Gates, voorzitter van de Gates Foundation en een belangrijke bijdrage aan wereldwijde gezondheidsinitiatieven, is pessimistisch over een spoedige terugkeer van de VS naar de WHO. Hij blijft zich echter inzetten voor herstel van het lidmaatschap wanneer dat mogelijk is, en benadrukt dat de wereld deze organisatie nodig heeft.

De terugtrekking van de VS heeft een begrotingscrisis voor de WHO veroorzaakt, waardoor de organisatie gedwongen is haar managementteam met de helft te verminderen en haar activiteiten terug te schroeven. De organisatie is traditioneel sterk afhankelijk van Amerikaanse financiering, die ongeveer 18 procent van haar totale begroting uitmaakt. Als gevolg daarvan verwacht de WHO tegen het midden van het jaar ongeveer een kwart van haar personeel te verliezen.

Onzekerheid dreigt

Ondanks de voortdurende samenwerking met de VS in het afgelopen jaar blijft de toekomst van dit partnerschap onzeker. Wereldwijde gezondheidsdeskundigen waarschuwen dat de terugtrekking risico’s met zich meebrengt voor de VS, de WHO en de wereld in het algemeen. Kelly Henning van Bloomberg Philanthropies wijst op de mogelijke verzwakking van essentiële systemen en samenwerkingsverbanden die nodig zijn om wereldwijde gezondheidsbedreigingen aan te pakken. (uv)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!