Key takeaways
- Voormalig voorzitter van de Europese Commissie José Manuel Barroso stelt dat de betrekkingen tussen Europa en de Verenigde Staten op het laagste punt sinds de oprichting van de NAVO staan.
- De acties van president Donald Trump hebben het vertrouwen in de Verenigde Staten als betrouwbare bondgenoot ondermijnd.
- Geconfronteerd met die verslechtering van de trans-Atlantische betrekkingen streven Europese leiders actief naar meer “Europese soevereiniteit” op het gebied van defensie om hun veiligheid te waarborgen.
De voormalige voorzitter van de Europese Commissie, José Manuel Barroso, is van mening dat de betrekkingen tussen Europa en de Verenigde Staten op het laagste punt sinds de oprichting van de NAVO staan, meldt CNBC. Hij schrijft de achteruitgang toe aan de ontwrichtende diplomatieke aanpak van de huidige Amerikaanse regering.
Nadruk op nationale belangen
Die verschuiving heeft ertoe geleid dat velen, zowel binnen de Europese Unie als in het Verenigd Koninkrijk, vraagtekens zetten bij de trans-Atlantische betrekkingen en twijfels uiten over de betrouwbaarheid van de Verenigde Staten als bondgenoot. Het streven van president Donald Trump naar Groenland, inclusief dreigementen met militaire actie en hogere invoerheffingen voor Europese landen, heeft het vertrouwen onder Europese leiders en het publiek aanzienlijk aangetast.
Barroso constateert dat in de relatie tussen Europa en de VS steeds meer nadruk wordt gelegd op nationale belangen, in plaats van op de traditionele basis van gedeelde democratische waarden. Hij omschrijft dit als een “breukfase”, waardoor de toekomstige richting van het bondgenootschap onzeker is.
Ambities van Trump in Noordpoolgebied
Hoewel president Trump zijn standpunt over de verwerving van Groenland met militair geweld of invoerheffingen heeft afgezwakt, blijft hij vastbesloten om controle uit te oefenen over het Noordpoolgebied. Ondanks dat hij na een ontmoeting met NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte heeft gezinspeeld op een mogelijke overeenkomst met Denemarken, is er geen concrete afspraak en heeft Denemarken een dergelijke regeling niet bevestigd.
Barroso typeert president Trump als een “grote spelbreker” die vaak een hardere houding aanneemt ten opzichte van bondgenoten dan ten opzichte van tegenstanders. Uit enquêtes van de Europese Raad voor Buitenlandse Betrekkingen blijkt dat de perceptie van de VS als bondgenoot met gemeenschappelijke waarden is afgenomen. Slechts 16 procent van de Europeanen ziet de VS nog als bondgenoot, tegen 21 procent in 2014.
Die aantasting van het vertrouwen is vooral duidelijk in het Verenigd Koninkrijk, waar het percentage is gedaald van 37 procent een jaar eerder naar 25 procent.
Europese soevereiniteit
Als reactie op dit veranderende landschap streven Europese leiders actief naar “Europese soevereiniteit” op het gebied van defensie, onder druk van de regering-Trump met betrekking tot defensie-uitgaven. Barroso stelt dat een meer geëuropeaniseerde NAVO essentieel is voor het voortbestaan van het bondgenootschap, en benadrukt dat Europa zijn eigen defensiecapaciteiten moet versterken in plaats van uitsluitend te vertrouwen op Amerikaanse steun.
Tijdens de NAVO-top van vorig jaar in Den Haag hebben de lidstaten toegezegd hun defensie- en veiligheidsuitgaven tegen 2035 te verhogen tot 5 procent van hun economische output, na uitgebreide druk vanuit Washington.
Ondanks zijn pessimisme over de huidige stand van de trans-Atlantische betrekkingen waarschuwt Barroso tegen het afkondigen van het einde van het bondgenootschap. Hij erkent het blijvende belang van de VS voor de veiligheid van Europa. (uv)
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!