Key takeaways
- Vietnam heeft Franse Rafale-straaljagers getest, wat wijst op een mogelijke deal om verouderde Su-22’s te vervangen door 24 Rafales.
- Hoewel de Rafale meer autonomie biedt dan Amerikaanse gevechtsvliegtuigen, kent het toestel nog steeds beperkingen zoals “kill switches” en de afhankelijkheid van Amerikaanse gps voor wapenbegeleiding.
- Ondanks de recente gevechtsverliezen tegen Chinese J-10C’s, kunnen politieke overwegingen de aanschaf van de Rafale in de hand werken als symbool van aansluiting bij het Westen.
Vietnamese piloten hebben onlangs testvluchten uitgevoerd met Franse Rafale-gevechtsvliegtuigen, wat erop wijst dat de onderhandelingen over de aanschaf ervan aanzienlijke vooruitgang hebben geboekt. Dit volgt op berichten dat Frankrijk zich inspant om de Rafale in Vietnam op de markt te brengen, met als doel door te dringen op een markt die traditioneel wordt gedomineerd door Russisch militair materieel.
Verouderde Su-22-straaljagers
De Rafale wordt overwogen als vervanging voor de verouderde vloot van Su-22-aanvalsjagers van Vietnam, waarbij de discussies zich concentreren op een mogelijke aankoop van 24 vliegtuigen.
Zowel de Verenigde Staten als Frankrijk strijden om invloed in Vietnam, in een poging de aanwezigheid van Rusland in de regio te verminderen. Terwijl de VS hun F-16 Block 70/72-jager actief hebben gepromoot, heeft de Rafale in het verleden moeite gehad om Amerikaanse tegenhangers te verslaan in concurrerende aanbestedingen.
Operationele autonomie
De Rafale biedt wel een belangrijk voordeel: grotere operationele autonomie in vergelijking met Amerikaanse gevechtsvliegtuigen, die onderworpen zijn aan strenge gebruiksbeperkingen en beperkte toegang tot de broncode. Het niveau van autonomie dat Vietnam met de Rafale zou genieten, zou echter nog steeds aanzienlijk lager zijn dan wat het gewend is met zijn Sovjet- en Russische vliegtuigen. Frankrijk heeft al sinds ten minste de jaren 70 “kill switches” in zijn geavanceerde wapensystemen geïmplementeerd, en de bewapening van de Rafale, waaronder SCALP-kruisraketten, is voor de geleiding sterk afhankelijk van het Amerikaanse gps, waardoor deze kwetsbaar is voor uitschakeling door de VS.
De prestaties van de Rafale zijn teleurstellend: het toestel heeft elke aanbesteding verloren waarin het de concurrentie aanging met geavanceerde Amerikaanse of Russische gevechtsvliegtuigen. Landen als Algerije, Kazachstan en Ethiopië kozen in plaats daarvan voor de Russische Su-30 of Su-35. De Rafale is vooral succesvol geweest in markten die politiek afkerig staan tegenover Russische en Chinese uitrusting, maar die geen geavanceerde Amerikaanse gevechtsvliegtuigen mogen aanschaffen of meer autonomie wensen dan de VS bereid is te verlenen.
Gevechtsprestaties
Recente gevechtservaringen hebben het imago van de Rafale verder aangetast. Tijdens een intensief gevecht in mei 2025 leed de Indiase luchtmacht verliezen van één tot vier Rafales tegen de door China geleverde J-10C-gevechtsvliegtuigen van Pakistan, wat een public relations-ramp veroorzaakte.
Gezien de territoriale geschillen van Vietnam met China, dat beschikt over geavanceerde vijfde en binnenkort zesde generatie gevechtsvliegtuigen, blijft het de vraag of de Rafale in staat is om adequate verdediging te bieden. De kwetsbaarheid van het vliegtuig voor wapenembargo’s, het op afstand uitschakelen van richtsystemen en de hogere kosten in vergelijking met concurrenten verzwakken zijn positie nog verder.
Politieke overwegingen
Ondanks deze beperkingen kunnen politieke overwegingen de Rafale in de kaart spelen als symbool van aansluiting bij het Westen en als middel om voortdurende westerse investeringen veilig te stellen. Indien aangeschaft, zou de Rafale waarschijnlijk voornamelijk worden ingezet als aanvalsjager, ter vervanging van de Su-22-vloot. De Russische Su-57-jager van de vijfde generatie, waarvan de aanschaf gepland staat voor het begin van de jaren 2030, zou dan de rol van platform voor luchtmacht op lange afstand op zich nemen.
Een belangrijk argument tegen de Rafale is echter de superieure capaciteit en kosteneffectiviteit van de Su-57 als aanvalsjager. De Su-57 beschikt over een groter bereik, stealth-capaciteiten en een breder scala aan geavanceerde kruisraketten die in de strijd zijn getest tijdens het conflict in Oekraïne.
Volg Business AM ook op Google Nieuws
Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!