Key takeaways

• De Tisza-partij heeft jurist András Baka voorgedragen als presidentskandidaat.
• Péter Magyar wil partijgetrouwen vervangen door onafhankelijke functionarissen.
• Toekomstige plannen omvatten het opstellen van een nieuwe grondwet en het onderzoeken van rechtstreekse verkiezingen.

De Tisza-partij, die momenteel een meerderheid in het Hongaarse parlement heeft, heeft András Baka gekozen als haar kandidaat voor het presidentschap. De officiële stemming staat gepland voor dinsdag. Baka is een vooraanstaand jurist wiens loopbaan onder meer een ambtstermijn als directeur-generaal van het College voor Openbaar Bestuur en vroeg werk bij de Hongaarse Academie van Wetenschappen omvat. Zijn internationale aanzien groeide tijdens zijn twee ambtstermijnen als rechter bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, van 1991 tot 2008. Na zijn terugkeer naar Hongarije in 2009 benoemde de regering hem tot voorzitter van het Hongaarse Hooggerechtshof. De regering-Orbán zette hem later echter uit zijn functie door het hof om te vormen tot de Curia en zo het leiderschap te vervangen.

Juridische onafhankelijkheid

Na zijn ontslag spande Baka met succes een rechtszaak aan tegen de Hongaarse regering bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Dat oordeelde dat zijn vrijheid van meningsuiting en zijn recht op een eerlijk proces waren geschonden. Baka, die bekendstaat om zijn traditionele juridische benadering en onafhankelijkheid, heeft zich regelmatig uitgelaten over de toestand van de rechtsstaat. Hoewel hij past in het profiel van eerdere Hongaarse presidenten, zou zijn geschiedenis van uitgesproken verzet tegen het regime van Orbán het voor hem moeilijk kunnen maken om als verbindende nationale figuur te fungeren.

Personeelsvervanging

Deze benoeming sluit aan bij de strategie van Tisza-leider Péter Magyar. Hij verklaarde eerder dat hij een grondwettelijke meerderheid zou inzetten om de meeste door Fidesz benoemde functionarissen te vervangen, met uitzondering van de gouverneur van de centrale bank. Magyar stelt dat eerdere benoemden louter partijgetrouwen waren die hun grondwettelijke verplichtingen verzaakten en de vooruitgang van een nieuwe regering waarschijnlijk zouden belemmeren. Hoewel het Hongaarse presidentschap grotendeels symbolisch is, stelt de partij dat deze figuren onder Fidesz zelfs hun beperkte onafhankelijkheid hebben opgegeven om als verlengstukken van de regering te fungeren.

Presidentiële instabiliteit

De geschiedenis van het presidentschap onder Fidesz wordt gekenmerkt door instabiliteit en loyaliteit. Terwijl János Áder twee volledige ambtstermijnen vervulde, kenden anderen een ander lot. László Sólyom werd vanwege zijn onafhankelijkheid een tweede termijn ontzegd en Pál Schmitt trad af na beschuldigingen van plagiaat. Katalin Novák, die de partij een meer westers imago moest geven, trad af te midden van een schandaal rond gratieverlening aan zedendelinquenten. Haar opvolger, Tamás Sulyok, was een obscure figuur die uiteindelijk werd afgezet via een specifieke clausule in het 17e grondwetsamendement. Voor de toekomst is de Tisza-partij van plan een nieuwe grondwet op te stellen. Zij onderzoekt ook de mogelijkheid om rechtstreekse presidentsverkiezingen in te voeren.

Interne wrijving

Het selectieproces van een kandidaat verliep niet zonder wrijving. Magyar beloofde aanvankelijk een openbare raadpleging, maar nomineerde in plaats daarvan al snel schaakkampioene Judit Polgár. Dit werd gezien als een breuk met de belofte, wat leidde tot een publieke terugslag en ertoe dat Polgár de rol vervolgens weigerde. Deze controverse resulteerde in de eerste meetbare daling in de peilingen voor de Tisza-partij. Hun steun onder de kiezers die al een keuze hebben gemaakt met 68 procent is wel nog steeds sterk. Uiteindelijk verkozen de kiezers Baka boven twee andere finalisten: historicus Ignác Romsics en advocaat Botond Fülöp, de klokkenluider die het schandaal onthulde dat een einde maakte aan het presidentschap van Novák. (ev)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!