Key takeaways

• Franse studenten protesteren tegen structurele verwaarlozing en de vervallen schoolinfrastructuur.
• Ernstige personeelstekorten en door inflatie uitgeholde begrotingen wakkeren de onrust aan.
• Het optreden van de politie en bezuinigingen vergroten de kloof tussen gemarginaliseerde jongeren en de staat.

Een golf van door studenten geleide demonstraties heeft Frankrijk overspoeld, met als uitgangspunt de verarmde buitenwijken van Parijs. Duizenden tieners en hun sympathisanten zijn de afgelopen twee weken de straat opgegaan om de verslechterende toestand van hun scholen aan de kaak te stellen. Ze wijzen daarbij op een ernstig tekort aan leraren, overvolle klaslokalen en vervallen infrastructuur. Op het Lycée Le Corbusier in Aubervilliers uitten leerlingen hun frustratie over de systematische verwaarlozing van scholen in achterstandswijken. Sommigen vertelden dat ze nationale examens moesten afleggen zonder begeleiding van een vakdocent.

Landelijke escalatie

De onrust breidde zich uit van de regio Seine-Saint-Denis naar grote steden als Lille, Straatsburg en Marseille, waarbij meer dan 1.200 middelbare scholen betrokken waren. De reactie van de ordestrijdkrachten was hard, met het gebruik van rubberkogels en traangas, wat resulteerde in duizenden arrestaties en talrijke gewonden. Terwijl de Franse minister van Binnenlandse Zaken Laurent Nunez het geweld veroordeelde, stelden leerlingen zoals de 15-jarige Amelia dat hun geografische ligging niet bepalend zou mogen zijn voor hun onderwijskansen. Volgens hen zijn het gebrek aan investeringen een uiting van structureel racisme en klassisme.

Begrotingsbeperkingen

Deze sociale onrust valt samen met een precair politiek moment, nu de Franse regering de begroting voor 2027 onthult, die controversiële bezuinigingen bevat. Hoewel het onderwijsbudget technisch gezien zal stijgen tot 65,53 miljard euro, ligt de stijging van 1,7 procent onder het inflatiecijfer. Dat houdt in dat de koopkracht in feite afneemt. De Franse minister van Onderwijs Edouard Geffray verdedigde de cijfers door de lage stijging toe te schrijven aan een krimpende bevolking, ondanks beweringen van ouders en vakbondsvertegenwoordigers dat essentiële diensten, waaronder verpleging en maatschappelijk werk, in sommige districten vrijwel niet bestaan.

Personeelstekort

Uit gegevens van de vakbond CGT blijkt dat tweederde van de middelbare scholen in Seine-Saint-Denis vacante docentenposten heeft. Een crisis die nog wordt verergerd door geplande bezuinigingen van de regering op meer dan 3.000 docentenposten tegen 2026. Naast het personeelstekort ontbreekt het sommige instellingen aan basisbehoeften zoals drinkwater. Onderwijzers hebben zich bij de leerlingen aangesloten in protest en benadrukken hoe het gebrek aan ondersteunend personeel een ernstige belemmering vormt voor leerlingen die al kampen met financiële instabiliteit en leermoeilijkheden.

Langdurige economische stagnatie

Vanuit een breder economisch perspectief zijn de uitgaven per leerling in Frankrijk al bijna vijftien jaar gestagneerd en schommelen ze rond de 11.600 euro tot 11.900 euro. Wetenschappers merken op dat dit de eerste beweging van deze omvang is sinds de jaren negentig, toen studenten protesteerden tegen de uitbreiding van het baccalauréat zonder dat dit gepaard ging met een overeenkomstige toename van de middelen. Wetenschappers suggereren dat de huidige begrotingsbeperkingen het vrijwel onmogelijk maken om de ongelijkheid te overbruggen. Gemarginaliseerde jongeren in de steden zullen hierdoor het zwaarst getroffen worden door de falende openbare dienstverlening. (ev)

Volg Business AM ook op Google Nieuws

Wil je toegang tot alle artikelen, geniet tijdelijk van onze promo en abonneer je hier!