Key takeaways
- Droneaanvallen van de Houthi’s hebben de cruciale Oost-West-pijpleiding van Saoedi-Arabië lamgelegd.
- De controle van militanten over de Straat van Bab el-Mandeb maakt cruciale alternatieve routes voor de olie-export onbruikbaar.
- Saoedi-Arabië probeert nu opnieuw meer olie te transporteren langs Straat van Hormuz, maar ook dat is niet zonder risico.
Saoedi-Arabië heeft af te rekenen met een ernstige crisis. De escalerende vijandelijkheden met Houthi-militanten de energie-infrastructuur en economische ambities van het land in gevaar brengen.
Oost-West-pijpleiding
De vitale Oost-West-pijpleiding van het koninkrijk, een 1.200 kilometer lange levensader die wordt gebruikt om de onstabiele Straat van Hormuz te omzeilen door ruwe olie naar de haven van Yanbu aan de Rode Zee te transporteren, is na een reeks drone-aanvallen grotendeels buiten werking gesteld.
Bronnen geven aan dat de pijpleiding, die dagelijks ongeveer vier miljoen vaten vervoerde, mogelijk tot wel vijf weken buiten gebruik blijft. Deze stillegging brengt ongeveer 4 procent van de wereldwijde olievoorziening in gevaar en heeft al geleid tot een sterke stijging van de Brent-olieprijzen.
Strategische knelpunten in de Rode Zee
De crisis wordt nog verergerd door de toenemende territoriale winst van de Houthi’s in Jemen. De door Iran gesteunde groep heeft strategische locaties veroverd, waaronder Mayyun en de Hanish-eilanden, waardoor zij hun greep op de Straat van Bab el-Mandeb effectief hebben versterkt. Deze smalle waterweg is een cruciale mondiale scheepvaartroute, waarover een aanzienlijk deel van de oliehandel over zee verloopt.
Door zowel de toegang tot de Rode Zee te controleren als de interne infrastructuur aan te vallen, neutraliseren de Houthi’s in feite de belangrijkste alternatieven van Saoedi-Arabië voor de Straat van Hormuz.
Bedreigingen voor economische diversificatie
Voor kroonprins Mohammed bin Salman komen deze ontwikkelingen op een precair moment. De instabiliteit dreigt economische diversificatieprojecten ter waarde van meerdere biljoenen dollars te doen ontsporen en werpt een schaduw over aanstaande spraakmakende investeringstopontmoetingen in Riyad.
Hoewel het koninkrijk over aanzienlijke financiële reserves en een enorm vermogensfonds beschikt om de economische klap op te vangen, vormt de fysieke onveiligheid van zijn olie-export een meer directe bedreiging.
Vastgelopen diplomatie
De diplomatieke inspanningen om de regio te stabiliseren zijn vastgelopen. Oman heeft onlangs geplande besprekingen over de Straat van Hormuz uitgesteld, onder verwijzing naar de noodzaak van consensus. Ondertussen is het volume van het commerciële verkeer door de Straat van Hormuz gekelderd van meer dan 100 schepen per dag tot slechts een handvol, wat de extreem risicovolle situatie weerspiegelt.
Internationaal heeft Saoedi-Arabië moeite om militaire steun te verkrijgen. Ondanks verzoeken om hulp aan de VS en het VK heeft geen van beide landen toegezegd verder in te grijpen, waarbij de Amerikaanse regering terughoudend is om haar militaire aanwezigheid uit te breiden. Hoewel Riyad veiligheidsovereenkomsten heeft met Turkije en Pakistan, blijft het aarzelen om grootschalige offensieve operaties te lanceren zonder een bredere internationale coalitie.
Logistieke koerswijziging van Aramco
Als reactie op de storing in de pijpleiding heeft Saudi Aramco zijn strategie aangepast en de directe spotverkopen aan Aziatische raffinaderijen opgevoerd. Deze transacties worden geregeld voor afhaling buiten de Straat van Hormuz via overslag van schip naar schip, waardoor het logistieke risico niet langer bij de kopers ligt.
Deze terugkeer naar de route via de Perzische Golf benadrukt echter de kwetsbaarheid van het koninkrijk, dat gevangen blijft tussen twee met Iran gelieerde bedreigingen aan weerszijden van het schiereiland. (fc)
Wil je meer defensienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Defensie Insider-nieuwsbrief
Wil je meer energienieuws ontvangen? Schrijf je in op onze wekelijkse Energy Insider-nieuwsbrief
Volg Business AM ook op Google Nieuws
